पढ्न करिब 3 मिनेट लाग्छ
<p>फागुन २९, काठमाडौं । युरोप र एसियाका ४५ मुलुकले अमेरिकी जहाज निर्माता कम्पनी बोइङको ७३७ म्याक्स ८ मोडलका जहाजको उडान रोकेका छन्।<br></p><p>आइतबार इथियोपियन एयरलायन्सको सोही मोडलको जहाज दुर्घटनामा परेपछि वायुसेवा कम्पनीहरूले पछिल्लो समयमा विश्वभरि सफलता पाइरहेको उक्त मोडलका जहाजलाई ‘ग्राउन्डेड’ गरेका हुन्।</p><p>मंगलबार बिहानसम्म अष्ट्रेलियासहित युरोप र एसियाका अधिकांश मुलुकले बोइङ ७३७ म्याक्स ८ को उडानमा रोक लगाएका छन्। यो बाहेक दक्षिण अमेरिका र अफ्रिकाका केही एयरलायन्सले पनि उक्त मोडलका जहाज ‘ग्राउन्डेड’ गरेका छन्</p><p>इथियोपियाको राजधानी अदिस अबाबाबाट केन्याको नैरोवीका लागि उडेको बोइङ ७३७ म्याक्स ८ जहाजमा उडेलगत्तै समस्या देखिएको थियो। पाइलटले समस्याको जानकारी टावरलाई दिएपछि फर्कने अनुमति पनि पाएका थिए। तर धावनमार्ग छोडेको ६ मिनेटमा एकाएक जहाज सम्पर्कविहीन भयो। अदिस अबाबाबाट ५० किलोमिटर पर जमिनमा बजारिएको थियो ।</p><p>दुर्घटनामा चालक दलका सदस्यसहित १५७ जनाले ज्यान गुमाए । अमेरिकी जहाज निर्माता कम्पनी बोइङको यही मोडलको अर्को जहाज साढे चार महिना अघि दुर्घटना भएको थियो । गत अक्टोबर २९ मा इन्डोनेसियाको राजधानी जकार्ताबाट पाङकाल पिनाङ उडेको लायन एयरको जहाज पनि दुर्घटनामा परेको थियो । यी दुबै दुर्घटनामा एउटा समानता छ । दुबै जहाज टेकअफलगत्तै दुर्घटना परेका हुन् । लायन एयरको जहाज धावनमार्ग छोडेको १२ मिनेटमा दुर्घटनामा परेको थियो। दुबै दुर्घटनामा पाइलटले जहाजमा समस्या देखिनासाथ टावरलाई फर्कन अनुमति मागेका पनि मागेको देखिन्छ तर जहाज नजिकको विमानस्थलमा आइनसक्दै दुर्घटनामा परे।</p><p>पाँच महिनामा लगालग दुई नयाँ जहाज दुर्घटनामा परेपछि पछिल्लो समय विश्वभरका एयरलायन्सले माग गरिरहेको बोइङ ७३७ म्याक्स कति सुरक्षित छ भन्ने प्रश्न उब्जिएको छ । चीन, इन्डोनेसिया र इथियोपियाले बोइङ ७३७ म्याक्स जहाजको उडान अनिश्चितकालका लागि रोकेका छन् । चीनका विभिन्न एयरलाइन्समा यो मोडलका ७० जहाज सञ्चालनमा छन्। इन्डोनेसियाको लायन एयरसँग १३ र इथियोपियन एयरलायन्ससँग ५ वटा यस्ता जहाज छन्।</p><p>यो मोडलका झन्डै ३५० जहाज संसारभरि उडिरहेका छन् भने विभिन्न ६० वटा एयरलायन्स कम्पनीले ५ हजार वटा जहाज बनाउन अर्डर दिइसकेका छन्।</p><p>यो जहाजको सफलताका कारण बोइङको सेयरको भाउ ऐतिहासिक रूपमा बढेको छ । तर पछिल्ला दुई दुर्घटनाले संसारभरका वायु सेवा कम्पनी र यात्रुलाई बोइङको यो मोडलका जहाजप्रति सशंकित बनाइदिएको छ।</p><p>बोइङको ७३७ सिरिजमा म्याक्स पछिल्लो मोडल हो। यसअघिका मोडलभन्दा यो मोडलको जहाज इन्धन खपतमा किफायती छ। बोइङका ७३७ सिरिजका यसअघिका जहाजहरू सबैभन्दा सुरक्षितमध्ये मानिन्छन्। म्याक्सको ७, ८, ९ र १० मोडलका जहाजले १३८ देखि २०४ जनासम्म यात्रु बोक्न सक्छन्। दुई लहरमात्र सिट भएका यी जहाज छोटो र मध्यम दूरीका लागि उपयुक्त छन्। एजेन्सी </p>
