दलसिंह गिरी/मंसिर १४, कालिकोट । हालै जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालय कालिकोटले सार्वजनिक गरेको तथांक अनुसार कडा सिघ्र कुपोषण भएका बालबालिका मध्य सबै भन्दा बढी बालिका रहेको जनाएको छ ।
जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालय कालिकोटले सोमबार जिल्ला सदरमुकाम मान्ममा आयोजना गरेको खाध्य तथा पोषण सुरक्षा बारे सरोकारवाला संग पैरवी कार्यक्रममा यस्तो तथांक सार्वजनिक गरेको हो ।
जिल्ला स्वास्थ्यले सार्वजनिक गरेको तथांक अनुसार हाल जिल्लाभर १ हजार ९ सय २२ जना कडा कुपोषित बालबालिका रहेको र जसमध्य औषतमा ६५ प्रतिशत बालिका रहेको जनाएको छ । जिल्लामा हालै संचालन भइरहेको कडा सिघ्र कुपोषणको एकिकृत ब्यवस्थापन कार्यक्रम अन्तर्गत बहिरंग उपचार केन्द्र स्थापना पछि आइमाम कार्यक्रम मार्फत गरिएको सर्वेक्षणमा जिल्लाभर १ हजार ९ सय २२ बालबालिका कडा कुपोषित रहेको र जसमा वहिरंग सेवामा उपचार लिईरहेका ४ सय १२ बालबालिका मध्य २ सय ६५ अर्थात ६५ प्रतिशत बालिका र १ सय ४७ अर्थात ३५ प्रतिशत बालक रहेको जनाएको छ ।
जिल्लाको तथांक सार्वजनिक गर्दै जिल्लाको ग्रामिण भेगमा जगेडिएर रहेको लैंगिक विभेद, परनिर्भरता, अन्धविस्वास र समुदायको निस्कृयताको कारण बालबालिकामा कडा कुपोषण ब्याप्त रहेको जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालय कालिकोटका पोषण कार्यक्रम फोकल पर्शन कटक महतले बताउनु भएको छ । बालक भन्दा नि कालिकालाई दोश्रो दर्जाको सन्तानको रुपमा लिने प्रबृति स्थानीय स्तरमा रहिरहेका कारणले बालकको दाजोमा बालिका २ गुण बढी कुपोषित रहेको महतले बताउनु भयो ।
विगत दशकौ बर्ष देखि स्वास्थ्य लगायत विभिन्न निकाय मार्फत पोषण सम्बन्धि विभिन्न कार्यक्रम संचालन भएपनि स्थानीय स्तरमा यसरी जगेडिएर रहेको सस्कारका कारण संचालित कार्यक्रमहरु प्रभावकारी हुन नसकेको महतले जनाउनु भएको छ ।
जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालय कालिकोटका प्रमुख कौषल अलिको अध्यक्षता निमित्त प्रमुख जिल्ला अधिकारी पदमलाल लामिछानेको प्रमुख आथित्यता, विभिन्न सरकारी कार्यालयका प्रमुख तथा प्रतिनिधि, राजनैतिकदल, नागरिक समाजको उपस्थीतिमा आयोजित सरोकारवाला संग पैरवी कार्यक्रममा बोल्दै कामना हेल्थ नेपालका जिल्ला संयोजक विमल कुमार सेन श्रेष्ठले कालिकोटमा कडा सिघ्र कुपोषणको विग्राल अवस्थालाई नियन्त्रण तथा न्यूनिकरण गर्न जिल्लाका सबै सरोकारवालाहरुले लाग्न पर्ने बताउनु भएको छ । यसका लागि हाम्रो कालिकोट राम्रो कालिकोट अभियानलाई अगाडी बढाउन आवश्यक रहेको बताउनु भयो ।
सम्पूर्ण राजैतिक दलको तर्फबाट बोल्दै नेकपा एमालेका जिल्ला उपाध्यक्ष रमेश शाहीले जिल्ला रहेको कडा शिघ्र कुपोषण नियन्त्रण अभियान स्वास्थ्य सस्थाको मात्र दायित्व नभै हामी सम्पूर्ण राजैतिकदलहरुको दायित्व भएकाले यसलाई सफल पार्न जिल्ला कृयाशिल सबै पार्टीका साथीहरु लाग्ने प्रतिवद्धता गर्नु भएको छ । यसै गरी पत्रकाहरुको तर्फबाट बोल्दै प्रेस यूनियनका केन्द्रिय सदस्य खगेन्द्र भट्टराईले मिडियाहाउस नराम्रा समाचारलाई मात्र बाहिर ल्याउदैन राम्रा समाचारहरु पनि बाहिर ल्याउछ । यसका लागि कालिकोटमा हाम्रो कालिकोट राम्रो कालिकोटको नारा सार्थक भएको समाचार लेख्न पाउने अपेक्षा गर्नु भएको छ ।
यसै गरी सम्पूर्ण सहभागिको तर्फबाट बोल्दै जिल्ला कृषि विकास कार्यालयका गंगाराम यादबले कालिकोटबाट रातो चामल, रातो सिमी र रातो स्याउ अत्यधिक निर्यात हुन्छ तर पलिस लगाएको चामल, पलिस लगाएको दाल र पलिस लगाएको स्याउ आयात हुन्छ, मकै खच्चरलाई दाना खुवाईन्छ, भटमास पलिस लगाएको चामलमा साटिन्छ अनि कसरी हुन्छ कुपोषणको न्यूनिकरण भन्दै पहिला यहाँ उत्पादित बस्तुको प्रयोग, महत्व र फाईदाबारे जनचेता जगाउन आवश्यक रहेको बताउनु भएको छ ।
कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि निमित्त प्रमुख जिल्ला अधिकारी पदमलाल लामिछानेले जिल्लामा कुपोषण न्यूनिकरणका लागि जिल्लामा संचालित विभिन्न कार्यक्रमहरु प्रभावकारी ढंगले अगाडी लैजान सबै सरोकारवाला आआफ्नो क्षेत्रमा लाग्न आग्रह गर्नु भएको छ ।
हाल जिल्लामा कुपोषण न्यूनिकरणका लागि बहु क्षेत्रिय पोषण योजना, सिघ्र कुपोषणको एकिकृत ब्यवस्थापन, कृषि तथा खाध्य सुरक्षा आयोजना, आमा तथा बाल स्वास्थ्य पोषण कार्यक्रम, मातृ शिशु तथा बाल्यकालिन पोषण, परजिविनियन्त्रण, रक्तअल्पताको रोकथाम, बृद्धि अनुगमन सेवा, विद्यालय स्वास्थ्य तथा पोषण कार्यक्रम, राष्ट्रिय भिटामिन ए कार्यक्रम, लगायत विभिन्न जनचेतनात्कम कार्यक्रम गरी एक दर्जन बढी कार्यक्रम संचालन भैरहेका छन् भने संयुक्त राष्ट्र संघले २०१६–२०२५ लाई पोषण सुधारका लागि कार्य गर्ने भनेर नेपाललाई पोषण दशक समेत घोषणा गरेको छ ।
