खोज

काठमाडौँ । काठमाडौँ महानगरपालिकाले गरेको प्रदूषण परीक्षणमा इन्धनबाट सञ्चालन हुने सवारीसाधनमध्ये ५१.४६ प्रतिशत सवारीसाधन वातावरणीय मापदण्ड विपरीत सञ्चालनमा रहेको पाइएको छ।

महानगरपालिकाको वातावरण व्यवस्थापन विभागले हालै सम्पन्न गरेको स्थलगत प्रदूषण परीक्षणमा २ हजार ५ सय ३२ सवारीसाधनमध्ये १ हजार ३०३ वटा सवारीसाधन प्रदूषण मापदण्ड विपरीत रहेको निष्कर्ष निकालेको हो।

परीक्षणमा ६११ वटा पेट्रोल सवारीसाधनमध्ये ९५ वटा (१५ प्रतिशत) र १ हजार ९२१ वटा डिजेल सवारीसाधनमध्ये १ हजार २०८ वटा (६२.८८ प्रतिशत) ले तोकिएको प्रदूषण मापदण्ड उल्लंघन गरेको पाइएको छ।

काठमाडौं महानगरपालिकाले ‘वातावरण तथा प्राकृतिक स्रोत ऐन, २०७७’, ‘प्रदूषण नियन्त्रण मापदण्ड, २०८१’ र ‘फोहरमैला संकलन तथा ढुवानी कार्यविधि, २०८१’ लाई कार्यान्वयनमा ल्याउँदै वातावरणीय सुधार तथा सहरी स्वच्छता कायम गर्न सार्वजनिक सवारीसाधनहरूको प्रदूषण परीक्षण गरिरहेको हो।

के छ मापदण्ड ?

‘प्रदूषण नियन्त्रण मापदण्ड २०८१’ मा पेट्रोल र डिजेलबाट चल्ने सवारीसाधन र निर्माण अवधिलाई छुट्टा-छुट्टै सूचक राखेर मापदण्ड तोकिएको छ ।

जसअनुसार सन् १९८० सम्म उत्पादन भएका चार पाङ्ग्रे सवारीसाधनको कार्बन मोनोक्साइडको मात्रा अधिकतम ४.५ प्रतिशत (वाइ भोल्युम) हुनुपर्छ । सन् १९८१ वा त्यसभन्दा पछि उत्पादन भएका सवारीसाधनमा कार्बन मोनोक्साइडको मात्रा अधिकतम ३ प्रतिशत (वाइ भोल्युम) हुनुपर्छ ।

तीन पाङ्ग्रे सवारीको हकमा सन् १९९१ सम्ममा उत्पादन भएका सवारीसाधनमा कार्बन मोनोक्साइडको मात्रा अधिकतम ४.५ प्रतिशत (वाइ भोल्युम) हुनुपर्छ । दुई पाङ्ग्रे सवारीसाधनको हकमा कार्बन मोनोक्साइडको मात्रा अधिकतम ४.५ प्रतिशत (वाइ भोल्युम) हुनुपर्छ ।

सन् १९९४ सम्ममा उत्पादन गरिएका सबै किसिमका डिजेल सवारीसाधनका लागि सवारीको धुवाँको घनत्व (स्मोक डेन्सिटी) अधिकतम ७५ हर्टिज स्मोक युनिट (एचएसयु) हुनुपर्छ । सन् १९९५ वा सोभन्दा पछि उत्पादन भएका सवारीसाधनका लागि सवारीको धुँवाको घनत्व (स्मोक डेन्सिटी) अधिकतम ६५ हर्टिज स्मोक युनिट (एचएसयू) हुनुपर्छ ।

महानगरको वातावरण विभागले नेपाल सरकारको वातावरण विभाग, ट्राफिक प्रहरी महाशाखा र महानगर प्रहरी बलसँगको समन्वयमा गत २९ पुसदेखि प्रदूषण परीक्षण सुरु गरेको हो, जसअन्तर्गत सहरका विभिन्न स्थानमा चलिरहेका सवारीसाधनहरूको प्रदूषण जाँच गरिरहेको छ।