खोज

काठमाडौँ | २०१८ मा हेलसिंकीमा भएको भेटपछि डोनाल्ड ट्रम्प र भ्लादिमिर पुटिनले संयुक्त पत्रकार सम्मेलन आयोजना गरेका थिए। जसमा ट्रम्पले २०१६ को अमेरिकी चुनावमा रुसी हस्तक्षेप भएको अमेरिकी गुप्तचर निकायहरूको निष्कर्षलाई खारेज गरेर पुटिनको भनाइलाई समर्थन गरेका थिए।

ट्रम्पको सो अभिव्यक्तिबाट उनकी रुस मामिला सल्लाहकार फियोना हिल यति आत्तिएकी थिइन्– बेहोस भएको नाटक गरेर पत्रकार सम्मेलन बिथोल्ने सोच उनको मनमा पलाएको थियो। त्यसको सात वर्षपछि ट्रम्प र पुटिन पुनः भेट गर्दैछन्। अलास्काको एंकोरेजस्थित ज्वइन्ट बेस एल्मेनडोफ–रिचर्डसनमा उनीहरूबीच शुक्रबार बैठक हुने बताइएको छ।

ट्रम्पले पुटिनलाई भेट्दा सो बैठकमा उनको साथमा रुस विज्ञ कोही पनि नहुने देखिएको भन्दै पश्चिमा विश्लेषकहरूले चिन्ता व्यक्त गरेका छन्। दोस्रो कार्यकालमा ट्रम्पले कर्मचारी नियुक्तिमा विज्ञता होइन, बफादारीलाई प्रमुख आधार बनाएका छन्। रुससँगको वार्ताको जिम्मा रियल स्टेट व्यवसायी स्टिभ विट्कोफले सम्हालिरहेका छन्। जो विदेश मामिलामा एकदमै नयाँ छन्।

‘ट्रम्पलाई सल्लाह दिने नीतिनिर्मातामध्येमा रुस र युक्रेन बुझेको मान्छे एक जना पनि छैनन् भन्न सकिन्छ,’ ट्रम्पको पहिलो कार्यकालमा बुल्गेरियाका लागि अमेरिकी राजदूत रहेका एरिक रुबिन भन्छन्। २५ वर्षदेखि रुसको शासनको बागडोर सम्हालेका पुटिन सम्पूर्ण विवरणमा बलियो पकड राख्ने नेताका रुपमा परिचित छन्। द्विपक्षीय वार्तामा विपक्षीलाई कमजोर देखाउन उनी सिपालु मानिन्छन्।

जो बाइडेनको पालामा राष्ट्रिय सुरक्षा परिषदको रुस हेर्ने निर्देशक रहेका एरिक ग्रिनका अनुसार पुटिन आफ्नो त्यो सीपलाई प्रयोग गरेर विपक्षीलाई फसाउँछन् र वार्तालाई आफूले चाहेको विषयतर्फ मोड्छन् अनि सुन्दा होजस्तो लाग्ने तर झुटा कुरामा सहमत गराउँछन्। यस्ता उच्चस्तरीय बैठकबारे राष्ट्रपतिलाई तयार पार्ने काम अमेरिकी राष्ट्रिय सुरक्षा परिषदले गर्ने गर्छ। तर, परिषदको जनशक्ति यसपालि कटौती गरिएको छ। दर्जनौँ विज्ञहरूलाई गत मे महिनामा कामबाट निकालिएको थियो।

अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले पनि १३ सयभन्दा बढी कर्मचारी निकालेको छ। जनवरीयता २५ प्रतिशतले काम छाडेको बताइएको छ। रुस र युक्रेन मामिला हेर्ने शीर्ष पदहरू रिक्त छन्।

ट्रम्पले व्यक्तिगत सम्बन्ध र आफ्नो सहज ज्ञानका आधारमा कूटनीति सञ्चालन गर्ने गर्छन्। पुटिनसँग बसेको ‘दुई मिनेटमै’ प्रगति सम्भव छ कि छैन थाहा पाउने दाबी ट्रम्पले गरेका छन्। तर ट्रम्प हत्तपत्त अरुको कुरा सुन्न तयार हुँदैनन्। उनको पहिलो कार्यकालमा ट्रम्पको राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकार रहेको जोन बोल्टन भन्छन्, ‘उनी विरलै तयारी गर्छन्।’

बोल्टनका अनुसार २०१८ को पुटिनसँगको बैठकका लागि हेलसिंकी जाँदै गर्दा उनले ट्रम्पलाई आणविक हतियारबारे ब्रिफिङ गर्ने कोसिस गरेका थिए। त्यतिबेला ट्रम्प भने फुटबल हेरिरहेका थिए।

एजेन्सी