खोज

काठमाडौँ | राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) का वरिष्ठ उपाध्यक्ष रवीन्द्र मिश्र आज फेरि एकपटक अदालतको इजलासमा उभिए । जिल्ला अदालतले उनलाई ३ लाख धरौटीमा छोड्न आदेश दिएपछि सरकारी पक्षले उच्च अदलातमा पुनरावेदन गरेकोमा आज अन्तिम बहस भएको थियो ।

न्यायाधीशद्वय टंकप्रसाद गुरुङ र डिल्लीरत्न श्रेष्ठको संयुक्त इजलासमा वकिलहरुको बहस सकिएपछि मिश्रले थोरै समय लिएर बोलेका थिए । उनले राज्यबाट आफूमाथि प्रतिशोधपूर्ण व्यवहार जारी राखेको गुनासो सुनाए । आफू हिंसात्मक घटनामा संलग्न रहेको प्रमाण देखाउन उनले चुनौती दिए ।

मिश्रको भनाइको सार यस्तो थियो:

लोकतान्त्रिक गणतन्त्रमा राज्यले प्रतिशोाध लिन चाह्यो भने कसरी जेरी घुमाएको जसरी घुमाउँदो रहेछ भन्ने मैले यो क्रममा अनुभव गरे । यहाँ राज्यको तर्फबाट, सरकारको तर्फबाट प्रयोग भएका वाक्यहरु सुनेर छक्क परेको छु । क्रियापदलाई प्रयोग गर्दा हुन सक्छ भन्नु र गर्छौं भन्नुमा आकाश पातालको फरक छ । यो यो भयो भने राज्य ग्रे लिस्टमा पर्न सक्छ भन्नु कुनै अपराध होइन । अर्थशास्त्रीले नेपाल ‘फेलियर स्टेट हुन लाग्यो’ भनेर भनिसकेका छन् ।

हामीले अहिलेको बदलिएको भूराजनीतिमा युक्रेन जस्तो देश हुन सक्छ भनेर अन्तर्राष्ट्रिय रुपमा भनिएको छ । ‘हुन सक्छ’ भन्छु र ‘बनाइदिन्छु’ भन्नुमा अन्तर छ । उहाँहरु आएर सिधै वाक्य बिगारेर ‘बनाइदिन्छु’ भनेको छ भन्नुहुन्छ । कहाँ छ मैले भनेको ? देखाउनु पर्यो।

मलाई हिजो आएर एकजना पीडित पक्षले, म उहाँसँग सहानुभूति (सिम्पेथाइज) राख्छु, उहाँले भन्नुभयो, ‘प्रहरीले भनेपछि मैले त्यहाँ रविन्द्र मिश्र घरमा पस्नुभयो भनेर भनेँ ।’ म कहाँ घरमा पसेको छु? मलाई देखाइदिनु पर्यो ।

मैले ‘एयरपोर्ट कब्जा गर्न जाउँ’ भनेँ भनेर यहाँ हिजो सरकारी पक्षका वकिलहरुले भन्नुभयो । मैले कहाँ बोलेको छु ? देखाइदिनु पर्यो । श्रीमान्, म आन्दोलनमा गएको हो, तर कुनै हिंसात्मक शब्द मैले प्रयोग गरेको छैन । कहीँ कतै हिंसामा संलग्न भएको छैन । यो पवित्र ठाउँमा आएर यसरी झुठो कुराहरु, विशेषण जोडेर, नभएका क्रियापद प्रयोग गरेर निर्दोष मान्छेलाई जेल हाल भनेर बहस (आग्र्युमेन्ट) गर्ने ? र जेल गएपछि ‘हामीले आफ्नो दायित्व पूरा गर्यौँ’ भनेर भन्ने ? दायित्व पूरा गर्दाखेरि विवेकको पनि प्रयोग हुनुपर्छ श्रीमान्, र विवेक बन्दक राखेर यसरी गर्न हुँदैन भन्ने मेरो आग्रह छ ।

र म एक मिनेट मात्रै समय लिएर यो राज्यले कस्तो किसिमको व्यवहार गरिरहेको छ भन्ने सन्दर्भमा चार लाइनको कविताको अंश भन्छु । यो भावना होइन, तथ्य हो:

‘उसले घुँडामुनि हान्नुपर्ने गोली छातीमै हान्यो
उसलाई कानून लाग्दैन किनभने ऊ राज्य हो
साथीको छातीमै गोली लागेको देखेर
आक्रोशित पुष्करले ढुंगा हान्यो
उसलाई कानून लाग्छ
किनभने ऊ नागरिक हो’

राज्यको दृष्टिकोणमा नागरिक र राज्य फरक हुन सक्दैन । राज्यको जति अधिकार छ, हाम्रो पनि त्यति नै अधिकार छ । घुँडामुनि हान्ने गोली छातीमा हानेर अनि यहाँ आएर ढुंगा हान्नेलाई जेलमा हाल भनेर बहस गर्न मिल्दैन श्रीमान् । हामीमाथि न्याय होस् । मैले चाहेको त्यत्ति हो ।