खोज

पेरिस | चिकित्सा इतिहासमै पहिलो पटक कुनै महिलाले मृत महिलाको गर्भाशय प्रत्यारोपण (युटेरस ट्रान्सप्लान्ट) गरेर स्वस्थ शिशुलाई जन्म दिएकी छन् । ब्राजिलमा यो अपरेशन दुई वर्षअघि गरिएको थियो । तर यो कुराको जानकारी चिकित्सकहरुले सार्वजनिक गरेका थिएनन् । 

लेन्सेट जर्नलमा प्रकाशित शोधमा जनाइए अनुसार गर्भाशयको समस्यासँग जुधिरहेका महिलाका लागि यसलाई ठुलो उपलब्धी मानिएको छ । गर्भाशय प्रत्यारोपणपछि एक आमाले सन् २०१६ मा बालिका शिशुलाई जन्म दिएकी थिइन् । अहिलेसम्म गर्भाशयको समस्यासँग जुधिरहेका महिलासँग धर्मपुत्र/पुत्री स्वीकार्ने या सेरोगेट (भाडाको कोख) नै आमा बन्ने विकल्प थियो । 

सन् २०१३ मा स्वीडेनमा पहिलो पटक जीवित महिलाको गर्भाशय प्रत्यारोपण गरिएको थियो । यसपछि अहिलेसम्म १० पटक यस्तो प्रत्यारोपण भइसकेको छ। जीवित महिलाको गर्भाशय मिल्न धेरै कठिन छ । त्यसपछि डाक्टरहरुले मृत महिलाको गर्भाशय जीवित महिलामा प्रत्यारोपण गर्ने अर्को विकल्पको खोजीमा थिए । 

ब्राजिलमा सफल हुनु पहिल अमेरिका, चेक रिपब्लिक र टर्कीमा मृत महिलाको गर्भाशय प्रत्यारोपणका १० वटा प्रयास भइसकेका थिए । वैज्ञानिकका अनुसार ५०० मा एक महिलालाई गर्भाशयको संरचना, गर्भाशयोच्छेदन र संक्रमण हुन्छ । जसका कारण उनलाई गर्भधारण गर्न समस्या हुन्छ । 

साओ पाउलो विश्वविद्यालयका डाक्टर दानी एजेनबर्गका अनुसार यो सफलतापछि अब गर्भ नबस्ने समस्या रहेका महिलालाई मृत महिलाको गर्भाशय प्रत्यारोपण गरी आमा बन्ने बाटो खुलेको छ।

डा. एजेनबर्गका अनुसार मृत्युपछि कयौँ मानिस आफ्नो अंगदान गर्न चहान्छन् । यिनको संख्या जीवित हुँदै अंगदान गर्ने भन्दा कयौँ धेरै हुन्छ । ३२ वर्षीया जुन महिलामा गर्भाशय प्रत्यारोपण गरियो, उनी एक दुर्लभ रोगबाट पीडित थिइन् । गर्भाशय दान गरेकी ४५ वर्षीया महिलाको स्ट्रोकबाट ज्यान गएको थियो । १० घण्टा भित्र मृत महिलाबाट गर्भाशय निकालेर त्यसलाई अर्की महिलामा प्रत्यारोपण गरिन्छ । शरीरले नयाँ अंगलाई स्वीकार गर्न नसक्ने अवस्थालाई रोक्न एन्टी-माइक्रोबियल्स, एन्टी-ब्लड क्लोटिङ्ग उपचारसहित ५ अलग-अलग औषधि दिइएको थियो ।

५ महिनापछि गर्भाशयलाई शरीरले स्वीकार गरेको कुनै सं‌केत मिलेसँगै महिनावारी पनि नियमित हुन थाल्यो । प्रत्यारोपणको सात महिनापछि नयाँ गर्भाशयमा शुक्रकिट पठाइयो । १० दिनपछि डाक्टरहरुले गर्भधारणको सूचना दिएका थिए । ३२ हप्तासम्म गर्भधारण सामान्य थियो । ३६ औँ सातामा महिलाले २.५ किलोको शिशुलाई सिजेरियन प्रविधिबाट जम्म दिइन् ।