खोज

काठमाडौँ । अमेरिकी विद्युतीय कार निर्माता कम्पनी टेस्लाले आफ्ना प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) एलन मस्कलाई पदमा टिकाइराख्न करिब २९ अर्ब डलर बराबरको नयाँ पारिश्रमिक प्याकेज प्रस्ताव गरेको छ । मस्कको पुरानो पारिश्रमिक प्याकेज सम्बन्धी कानुनी लडाइँ चलिरहेका बेला कम्पनीले उनलाई ‘प्रोत्साहन’ दिन ९ करोड ६० लाख कित्ता प्रतिबन्धित शेयर दिने निर्णय गरेको हो ।

गत वर्ष डेलावेयरको एक अदालतले मस्कको ५० अर्ब डलरभन्दा बढीको पारिश्रमिक प्याकेज खारेज गरेको थियो । अदालतले उक्त सम्झौता त्रुटिपूर्ण, शेयरधनीका लागि अन्यायपूर्ण र यसको संरचनामा मस्कको अनुचित प्रभाव रहेको तर्क गरेको थियो । शेयरधनीले दुई पटकसम्म यो ठूलो क्षतिपूर्ति स्वीकृत गर्न मतदान गरे पनि न्यायाधीशले आफ्नो निर्णयलाई सदर गर्दै यसमा रोक लगाएकी थिइन् ।टेस्लाले उक्त निर्णयविरुद्ध डेलावेयरको सर्वोच्च अदालतमा पुनरावेदन गरेको छ ।

अहिले कम्पनीले यो नयाँ पुरस्कार स्वीकृत गर्न शेयरधनीलाई आग्रह गरेको छ । कम्पनी आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) र रोबोटिक्समा बजारको लिडर बन्ने सङ्घारमा छ । यसका लागि मस्कको नेतृत्व आवश्यक हुने कम्पनीको तर्क छ ।

यद्यपि, टेस्लाको वर्तमान अवस्था पहिलेभन्दा निकै कमजोर देखिएको छ । पूर्वराष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पलाई मस्कको समर्थन, हजारौं सङ्घीय कर्मचारीलाई बर्खास्त गर्ने र मानवीय  सहायता कार्यक्रम रद्द गर्ने उनको प्रयासले राष्ट्रव्यापी विरोध प्रदर्शन निम्त्याएको छ । यसैका कारण कम्पनीको बिक्रीमा भारी गिरावट आएको छ । यस वर्ष मात्रै टेस्लाको शेयर मूल्य २० प्रतिशतभन्दा बढीले घटेको छ ।

यति हुँदाहुँदै पनि टेस्लाको सञ्चालक समिति मस्कको निरन्तर संलग्नतालाई कम्पनीको भविष्यका लागि अत्यावश्यक ठान्छ । यसै वर्षको सुरुमा सञ्चालक समितिले अध्यक्ष रोबिन डेनहोम र सदस्य क्याथलिन विल्सन-थम्सनको एक विशेष समिति गठन गरेको थियो । उक्त समितिलाई मस्कलाई क्षतिपूर्ति दिने नयाँ तरिका खोज्ने जिम्मा दिइएको थियो । बोर्डको दाबी अनुसार मस्कले ‘विगत आठ वर्षदेखि कुनै अर्थपूर्ण क्षतिपूर्ति पाएका छैनन् ।’

डेनहोम र विल्सन-थम्सनले शेयरधनीलाई लेखेको पत्रमा भनेका छन्, “हामीलाई थाहा छ, एलन मस्कका सय थरी काम छन्, उनको ध्यान अन्त पनि जान्छ । तर हामीले उनलाई यति ठुलो पुरस्कार (बोनस) किन दिंदैछौं भने उनी टेस्ला छोडेर नजाउन्, यहीँ ध्यान देउन, हाम्रो लगानीको मूल्य बढाइदेउन र राम्रा-राम्रा कर्मचारीलाई पनि कम्पनीमै राखुन् ।”

यदि अदालतले मस्कको सन् २०१८ को पारिश्रमिक प्याकेजलाई पूर्ण रूपमा पुनर्स्थापित गरेमा यो नयाँ अनुदान रद्द हुनेछ । यसरी नयाँ प्याकेज रद्द हुनेसाथ उनले ‘दोहोरो भुक्तानी’ पाउँदैनन् । यो नयाँ शेयर स्वीकार गरेमा मस्क सन् २०२७ सम्म टेस्लाको प्रमुखको रूपमा सेवा गर्न सहमत हुनेछन् । शेयरधनीले ६ नोभेम्बरमा हुने कम्पनीको वार्षिक साधारण सभामा यो नयाँ सम्झौतामा मतदान गर्नेछन् ।

वर्षौंदेखिको तीव्र वृद्धिपछि टेस्लाको गतिमा आएको अवरोधले धेरै लगानीकर्ता र समर्थकलाई चकित बनाएको छ । मस्क राजनीतिमा गहिरिँदै जाँदा लगानीकर्ताले उनीप्रति रुष्ट छन् । मस्कले नै सुरु गरेका टेस्ला र यसका महँगो तथा विवादास्पद परियोजना जस्तै स्वचालित कार र ह्युमनोइड रोबोटमा ध्यान केन्द्रित गर्न उनीहरीले आग्रह गरिरहेका छन् ।

मस्क हाल टेस्लामा १३ प्रतिशत शेयरसहित सबैभन्दा ठूला शेयरधनी हुन् । तर, उनले कम्पनीको लक्ष्यमाथि थप प्रभाव पार्न कम्पनीमाथि थप नियन्त्रण चाहेको बताएका छन् । हालैको एक बैठकमा मस्कले भने, “मेरो नियन्त्रण यति थोरै छ कि सक्रिय शेयरधनीले मलाई सजिलै हटाउन सक्छन् । मलाई लाग्छ टेस्लालाई सही दिशामा लैजान मेरो नियन्त्रण पर्याप्त हुनुपर्छ तर यति धेरै पनि होइन कि यदि म पागल भएँ भने मलाई हटाउन नसकियोस् ।”