खोज

अनिल अधिकारी | पुस ८, काठमाडौँ | तात्कालिन एमाले र माओवादी केन्द्रबीच एकता भएर बनेको नेकपा दुई कित्तामा बाडीएपछि पार्टीको मतचिन्ह 'सूर्य' कसले पाउला भन्ने प्रश्न खडा भएको छ । नेकपाका दुई पक्ष मध्ये एकले मात्र सूर्य चिन्ह पाउनेछ । 

टुक्रिएको नेकपाका दुवै पक्षले आफू नेकपाको आधिकारिक पार्टी भनि दावी गर्दै गर्दा जसको हातमा सूर्य चिन्ह रहन्छ, त्योनै माउ पार्टी मानिने तर्क गर्ने ठाउँ रहेको छ । सूर्य चिन्हप्रति पुर्व एमालेहरुको बिशेष मोह रहेको बुझ्न सकिन्छ । त्यसो त माओवादी खेमाले पनि सूर्य चिन्हलाई मानेरै एकतामा आएका हुन् । एमालेलाई मतदान गर्दै आएकाहरुले सूर्य चिन्हलाई मस्तिष्कबाट हटाउन गाह्रो हुने नेताहरुको तर्क छ । त्यसो त सूर्य चिन्हले २०४३ देखिनै चमत्कारिक काम गर्दै आएको र जनता माझ प्रिय चिन्ह भनिन्छ । त्यसो त निरक्षर तथा बृद्ध/बृद्धा जनता माझ समेत सूर्य चिन्ह ठम्याउन सजिलो मानेको विश्लेषण गरिन्छ । एमाले ३० बर्षसम्मको इतिहाससम्म पनि यो चिन्हलाई परिवर्तन नगर्नुले पनि यसको मोहलाई स्पष्ट पार्छ । 

नेता सिपि मैनाली २०५४ फागुन २१ गते एमाले टुक्र्याए र माले पार्टी बनाए । उनको पार्टीको चुनाव चिह्न तारा भयो । नेता मैनालीले त्यतिबेला सूर्य चिह्न नपाउनुको पछाडीको कारण अल्पमत थियो । उनले बनाएको नयाँ पार्टीले चाहेर पनि सूर्य चिन्ह पाउन सकेन । बहुमतले सूर्य चिन्ह राख्दा एमालेको सूर्य रह्यो भने मालेको तारा रह्यो ।

त्यसो त नजिकको इतिहाँसलाई नै हेर्ने हो भने पनि २०७४ सालको चुनावमा एमाले/माओवादीको तालमेल हुँदा पनि माओवादी उम्मेदवारले समेत सूर्य चिन्हमै चुनाव लडेका थिए । त्यसपछि २०७५ मा एकता हुँदा नेकपाले सूर्यलाई चुनाव चिह्नका रूपमा निर्वाचन आयोगमा दर्ता गरेको अवस्था छ । 

यसरी सूर्य चिन्हको ३० बर्ष बढीको इतिहासले 'जसको वर्चस्व उसकै सूर्य चिन्ह' भन्ने कुरालाई स्पष्ट देखाएको छ । पार्टीको नाम, झन्डा र चुनाव चिह्न बहुमत सदस्यले पाउने कानुन छ । दुवै पक्षले आफू नेकपाको बैधानिक मान्दै गर्दा पार्टीको नाम, झन्डा र चुनाव चिह्न कसको हातमा जाला हेर्न बाँकी छ । यस विषयको छिनोफानो निर्वाचन आयोगले गर्नेछ । त्यस अघि आफ्नो पक्षमा चुनाव चिन्ह पार्न जुनसुकै कसरत दुवै पक्षबाट हुने निश्चित छ ।