खोज

कात्तिक २८, काठमाडौं | गत मङ्गलबार भारत सरकारले पाँच सय र एक हजारका भारतीय नोटमा अप्रत्यसित प्रतिबन्धको घोषणा गरेपछि त्यसको असर नेपाली बजारमा पनि परेको छ । बिशेष गरि सिमा क्षेत्रका नेपालीहरु भारतीय नागरिकहरुबाट ठगिएका छन् भने नेपालभर भारतीय नोटको प्रयोग भएकाले ठूलो रकम कागज सरह बन्ने चिन्ता सर्वसाधारणमा छ । 

भारतले कालो धन रोक्ने उद्देश्यले भारतीय ५०० र १००० का रकमहरु प्रतिबन्ध गरेपछि नेपालमा पनि समस्या देखिएको हो । नेपालको वित्तीय प्रणालीमा कायम रहेको भारतीय नोट सटहीका लागि राष्ट्र बैङ्कले आफ्नो तर्फबाट प्रयास अघि बढाएको जानकारी दिँदै भारतीय नोट सटही सुविधा उपलब्ध गराउने विषयमा भारतीय रिजर्भ बैङ्कसँग छलफल चलाइसकेको छ ।

बिभिन्न बैंक तथा वित्तीय संस्था, ट्राभल एजेन्सी, ट्रेकिङ कम्पनी तथा होटलमाले नेपालको केन्द्रिय बैंकलाई उपलब्ध गराएको तथ्याङ्क अनुसार नेपालसँग भारतिय पाँच सय र एक हजारका तीन करोड ३६ लाख ९० हजार रुपियाँको विवरण पाईएको नेपाल राष्ट्र बैंकले जनाएको छ । 

यसैबीच एकसाता भित्रै भारतको सरकारी स्तरसँग सहमति गरि नेपाल राष्ट्र बैंकले भारतीय रुपयाँ सटही गर्ने गरि गृहकार्य सुरु गरेको जनाएको छ । राष्ट्र बैंकले अघि बढाएको प्रक्रिया सकारात्मक भएमा नेपालबाटै पनि प्रतिबन्धित भारतीय नोटहरु भारतले तोकेको अवधि भित्र साट्न सक्नेछन् ।  जसको लागि राष्ट्र बैङ्कले आधिकारिक कागजपत्रलाई आधार बनाउने जनाएको छ । राष्ट्र बैङ्कका अनुसार वैध रकममात्र सटहि हुनेछन् । बैङ्क तथा वित्तीय प्रणालीभन्दा सर्वसाधारणसँग भारतीय पाँच सय र एक हजारका नोट बढी भएको भन्दै नेपाल राष्ट्र बैंकले औपचारिक स्रोत खुलेको रकममात्र साट्न सकिने बताएको छ । उक्त सुबिधा अन्तर्गत पनि सर्वसाधारणले जनही २५ हजारसम्मको भारु मात्र साट्न सक्नेछन् । 

सिमाक्षेत्रमा समस्या 

भारत सरकारले पाँच सय र एक हजारको नोटमा प्रतिबन्ध लगाएपछि सीमा क्षेत्रका नेपालीहरुलाई भारु रुपैँया साट्न निकै मुस्कील भएको छ । 

गत मंगलबारबाट भारत सरकारले कालो धन र भ्रष्टाचार नियन्त्रणका लागि गरेको यस्तो निर्णयले सीमा क्षेत्रमा बस्ने नेपालीहरु अहिले भारतीय रुपैँया साट्नका लागि पैशा बोकेर सदरमुकाम केन्द्रीत भएका छन् । भारतीय प्रमाणका आधारमा एटीएमबाट दैनिक २ हजार र भारतीय स्टेट बैंकबाट दैनिक ४ हजारका दरले भारतीय रुपैँया साट्न सक्ने व्यवस्था भएपनि नेपालीहरुले उक्त पैसा पनि साट्न नसक्ने अवस्था छ । उनीहरु पनि बिभिन्न ब्यापार तथा ब्यबसाय मार्फत कारोबार भएका उक्त रकम नेपालमा बराबर मूल्यमा साट्न पाउने आशामा छन् ।