खोज

काठमाडौँ | भारतको बिहारमा बिहीबार एक वर्षे बालकले सर्पलाई टोकेर मारेको घटना अहिले संसारभर चर्चा पाएको छ। गोमनको टोकाइबाट मानिसको मृत्यु भएको समाचार आइरहने समयमा बालकको टोकाइबाट गोमनको मृत्युको समाचारले आश्चयर्म पार्नु स्वाभाविक थियो। यस्तै आश्चर्यमा परेका थिए, गोविन्द कुमारको उपचार गर्ने डाक्टर कुमार सौरभ।

सर्प दंशका बिरामी आउने समयमा सर्प टोकेको व्यक्ति आएको उक्त दिनको घटनाको बारेमा शौरभले यसरी वर्णन गरेका छन्।

‘मेरोमा त्यही बेला दुई प्रकारका केस थिए, एक जना बालक जसलाई कोब्राले टोकेको थियो, र अर्को जसले कोब्रालाई टोकेको थियो,’ बेतियाको सरकारी मेडिकल कलेजमा शिशु रोग विभागका सहायक प्राध्यापक सौरभले भने, ‘दुवै जना अहिले पूर्ण रूपमा स्वस्थ छन्।’

बालक अस्पताल आउँदा मुख वरिपरि सुन्निएको अवस्थामा रहेको उनले सुनाए। ‘बालक जब अस्पतालमा भर्ना गरियो, उसको अनुहार विशेष गरी मुख वरिपरि सुन्निएको थियो,’ उनले थपे, ‘परिवारले बताएअनुसार उसले सर्पलाई मुखबाट टोकेको थियो र केही भाग खाएको पनि हुनसक्छ।’

डाक्टर सौरभले कोब्राले मानिसलाई टोकेको अवस्थामा विष रगतमा प्रवेश गर्दै नर्भस सिस्टमलाई असर पार्ने र मृत्युको सम्भावना बढाउने सुनाए। तर मानिसले कोब्रालाई टोक्दा विष मुखबाट पाचन प्रणालीमा जाने सुनाए। ‘तर जब मानिसले कोब्रालाई टोक्छ, विष मुखबाट पाचन प्रणालीमा जान्छ। हाम्रो शरीरले त्यो विषलाई निष्क्रिय पार्छ र त्यो शरीरबाट बाहिर निस्कन्छ,’ उनी बताउँछन्, ‘दुवै अवस्थामा विष काम गर्छ, तर प्रभाव फरक हुन्छ, एकमा नर्भस सिस्टममा असर गर्छ, अर्कामा शरीरले विषलाई निष्क्रिय पार्छ।’

यति हुँदाहुँदै पनि मानिसले सर्प टोक्दा नकारात्मक असर पर्न सक्नेतर्फ उनी थप सचेत गराउँछन्। ‘मानिसले सर्प टोक्दा नकारात्मक असर पनि पर्न सक्छ,’ उनी भन्छन्, ‘विशेष गरी यदि उसको पेट वा आन्द्रामा अल्सरजस्तो रक्तस्राव गर्ने भाग भएमा स्थिति बिग्रन सक्छ।’