December 1, 2016 अर्थ/विकास, गुल्मी - GLM

‘गुल्मीको एउटा यस्तो ठाउँ जहाँका युवाहरुले आँटे पुरै गाउँलाई युरोप बनाउन सक्छन’

By साझासवाल 19 मिनेट पढाइ

पढ्न करिब 8 मिनेट लाग्छ

प्रकाशित:२०७३ मंसिर १६ गते, बिहान ९:४० बजे

<img src="http://sajhasabal.com/uploads/posts/0f54bbf91d779a75bc41ce47219ca2391480564463.jpg" style="width: 687px; float: left;">प्रेम सुनार | मंसिर–१६, गुल्मी । गुल्मीको वामी गाविस वैदेशिक रोजगारबाट जिल्लामा सवै भन्दा बढि रेमिट्यान्स भित्राउने गाविस हो ।  त्यस गाविसको एउटै वडामा  स्थलगत अध्यान गर्दा विभिन्न मुलकको वैदेशिक रोजगारमा पुगेका  ४ सय जना भन्दा बढि युवाहरु पुगेको पुष्टी भएको छ ।  उनिहरुबाट ति मुलुकमा हुने गरेको न्युनतम आम्दानी तलव जोड्दा पनि झण्डै साढे चार करोड आम्दानी एकै महिनामा हुने गरेको छ । वामी ९ अन्तराष्ट्रिय सम्पर्क समितिले मात्रै विभिन्न मुलकमा रहेका वामी ९ का युवाहरुको संख्या  ५ सय ४५ जना निकालेको छ । आजभन्दा  झण्डै २० वर्ष अघि जापानबाट सुरु हुन्छ वामी ९ का युवाहरुको वैदेशिक रोगारको यात्रा । सो वडा  नम्वर ९ , टोड्केका वोमबहादुर रायमाझीका छोरा लेखबहादुर रायमाझी र वामीकै भेडुवाबाट  काठमाण्डौं बसाई सराई गरेका खिमबहादुर खरालका छोरा योगेन्द्र खराल आज भन्दा १८ वर्ष अघि जापान एकै साथ पुगेका थिए ।  उनिहरु पुगे पछि त्यहाँका युवाहरुको लर्को त्यस तर्फ लाग्न थाल्यो । अहिले  वडा नम्वर ९ बाट २ सय जना महिला पुरुष जापानमा पुगेको बताउँ छन् वामी ९ अन्तराष्ट्रिय सम्पर्क समितिका केन्द्रिय अध्यक्ष दिलिप थापा ।ति दुई सय जनाबाट न्युनतम मासिक एकलाखका दरले हिसाव गर्दा पनि एकै महिनामा दुई करोड त्यहाँ पुगेका युवाहरुले कमाउने गरेका छन् । अष्ट्रेलियामा १० जना पुगेका छन् । उनिहरुबाट न्युतम १ लाखका दरले पनि महिनमा ५० लाख कमाई हुने गरेको छ । युकेमा ५० जना रहेका छन् । उनिहरुबाट न्युनत डेढ लाखका दरले ७५ लाख एकै महिनामा कमाई हुने गरेको स्पष्ट हुन्छ । अमेरिकामा १० जना रहेका छन् । उनिहरुबाट न्युनतम  १ लाखका दरले मासिक १० लाख कमाई अनुमान गरिएको छ । न्युजरल्याण्डमा ३५ जना छन् । उनिहरुबाट पनि मासिक १ लाखका दरले न्युनतम मासिक ३५ लाख आम्दानी हुने गरेको छ ।मलेशिया सहित खाडी मुलुकमा सय जना रहेको र उनिहरुबाट न्युनतम मासिक २५ हजारका दरले २५ लाख कमाईको अनुमान गरिएको छ । भारतमा २ सय जनाबाट न्युनतम मासिक १० हजारका दरले २० लाख कमाई हुने अनुमान गरिएको छ । यो तथ्याङकवाट अन्य शहरमा घर–घटेरी खरिद नगर्ने हो भने त्यस एउटै वडा नम्वर ९ मा मात्रै मासिक ४ करोड  १५ लाख रुपयाँ रेमिट्यान्स भित्रिन सक्छ । स्वदेशमा शिक्षक, अन्य सरकारी र संघ संस्थामा भएका जागिरे समेतको हिसाव गर्दा न्युनतम मासिक ५ करोड नगद कमाई हुने स्थलगत अध्यानको तथ्याङकले देखाएको छ ।  <h3>बैदेशिक रोजगारको खुशी संगै चिन्ता पनि</h3>बढ्दो बैदेशिक रोजगारको खुशी संगै वामीवासीहरुलाई बसाई सराई बढ्दै जाँदा  गाउँ रित्तिने हो कि भन्ने चिन्ता पनि पर्न थालेको छ । उनिहरुले  गरेको कुल आम्दानीको २५ प्रतिशत पनि गाउँमा  पठाउने गरेका छैनन् । विदेश पुगेर कमाई गर्न साथ विभिन्न शहरमा घर–घडेरी खरिद गर्न सुरु गरेका छन्  र गाउँलाई विर्सदै गरेका छन् । बढ्दो बैदेशिक रोजगारको यात्रा संगै गाउँका घरहरुमा ताला लाग्ने र लेउलाग्ने  क्रम जारी छ । यस प्रति उनिहरुका अभिभावक निकै चिन्तीत रहेका छन् ।  न्युजरल्याण्डमा  १० वर्ष देखि कार्यरत घनाश्यम खरालको वाडा नम्वर ९ भेडुवा फाँटमा  परिवारलाई  वर्षभरी खान पुग्ने  खेत थियो । टिनले छाएको चिटिक्कको मोटरवाटाकै छोवैमा घर थियो । अहिले त्यो घर एका देशको कथा जस्तै बनेको छ । अर्काको जिम्मा  दिएर छाडिएको उनिहरुको  त्यो निर्जिव वस्तुले बनेको घर जिवित प्राणी जस्तै  परिवारजनको विछोडको पिडाले मलिन छ ।  उनिहरु छँदा आँगनमा सुन्दर मैरो जिर्र्ण छ ।  त्यसमा तुल्सीको वोट मरेर सुकेको छ ।  , घरवरी परी  सुन्दर फुलहरु ओईलिएका छन् ।  ,अनेक झालपातले सजिएको  करेसोवारीमा अहिले झार पलाएको छ । अव त्यो सुन्दर करेसोवारी सिस्नोघारीमा परिणत हुँदै गएको छ  ।उता वुटवलको शंकरनगरलाई भने उनको बैदेशिक रोजगारको कमाईले सुनमा सुघन्ध थपिए  झैं गरी सजाएको छ ।   न्युजरल्याण्ड पुगेको केहि वर्ष पछि सपरिवार शंकरनगरमा सरे पछि उनिहरुको पुरानो घरमा ताला लागेको हो । उनका छिमेकीले उनिहरुको अस्याट् मान्दै उनिहरुलाई देख्न पाए पनि कस्तो होला भनेर प्रतिक्षा गरेका हुन्छन् । तर उनिहरु वर्षको एक चोटी आउने चाड पर्वमा पनि  पुर्खेयौली घर नआई वुटवलबाटै फर्केर  जाँदा धिक्कार्न विवस छन उनका दर–दाजु भाई र आफन्तहरु ।यसपालीको दशैमा धेरै वर्ष पछि आ, घनश्याम देख्न पाईने भयो भन्दै बसेका उनका दाजु वेदप्रसाद खरालका परिवार भाई आउने बाटो हेर्न मात्रै भयो । उनि घर त आए तर यता गाउँको घर होईन वुटवलकै घरमा आएर फर्किए । त्यस्तै उनका अर्का भाई महाशर्मा खरालका परिवार युकेमा छन् । उनलाई पनि युकेको कमाईले भेडुवा फाँटको सुन्दर घर छाडेर शहर छिर्ने बनाएको छ । उनले स–परिवार लिएर युकेकै वासीन्दा हुने तयारी गरेका छन् । १२ वर्ष भयो उनि युके पुगेको तर  घर आउने , पुरानो घर सजाउने र अरु खेतवारी थप्ने अत्तोपत्तो छैन् ।‘आउन त भाईहरु  आमा वितेको वेला सहित त्यस्तै दुई तिन पटक आए होलान तर यहाँ धेरै बस्ने र घर जग्गा किन्ने तिर लागेनन्,–दाजु वेदप्रसादले भन–‘ अव मेरो छोरा पुर्णप्रसाद जापान र अर्का छोरा नविन प्रसाद भारतमा पुगेका छन् कतै मलाई पनि यो गाउँ छाडेर हिड्ने बनाउने हुन कि भन्ने चिन्ता लाग्न थालेको छ । ’उनिहरु सहित वडा नम्वर ९ मा  बसाई ससाई गरेर जाने १० घरधुरी  परिवारका दर दाजु भाईको कथा व्याथा एउटै छ । विदेशमा जाने त्यस गाउँका ४ सय भन्दा बढि युवाहरु मध्ये विभिन्न ठाउँमा घडेरी किने’रे भन्ने खवरले गाउँ रित्तेने क्रमले तिव्रता पाउने निश्चित छ । <h3>तर…. वसाईसराईका कारण गाउँमा विकास पनि सुन्य </h3>२०६९  सालको जनगणना अनुसार २ सय २० घरधुरी जनसंख्या  रहेको त्यस वडामा  अहिले करिव ३ सय घरधुरी भई सकेका छन् । त्यति बाक्लो वस्ती हुँदा पनि जम्मा दुई वटा प्रा.वि. मात्रै छन् । स्वाथ्यचौकी पनि छैन् , भित्रि मोटरबाटाहरु पनि पुरै स्थानमा  पुगेको छैन् ।त्यति धेरै वैदेशिक रोजगारबाट रेमिट्यान्स भित्रिने अवथा हुदा पनि त्यो तितर वितर भएर गाउँको विकास हुन नसके पछि  वामी ९ का युवाहरुले अन्तराष्ट्रिय सम्पर्क समिति गठन गरी गाउँको विकास  गर्ने उद्घोष गरेका छन् ।उनिहरुले त्यसको उद्घोष यहि मंसिर १३ देखि १६ गते सम्म खेलकुद तथा सांस्कृतिक कार्यक्रमको आयोजना गरी त्यसको मञ्चबाट अव शहरको होईन गाउँको विकास गर्दछौं भन्ने उद्घोष गरेका हुन् । वामी ९ मा मासिक साढे चार करोडका दरले वार्षिक ५० करोड भन्दा बढि  रेमिट्यान्स भित्राउन सके त्यहाँका युवाहरुले भोलीको दिनमा युरोप अमेरिकामा पाउने सुख सुविधा यहि प्राप्त गर्न सक्ने निश्चित छ ।सिंङ्गो वामी गाविसमा जापनमा मात्रै  प्रत्यक्ष रोजगारीमा  करिव ७ सय जना र उनिहरुका परिवार सहित एक हजार जना रहेको  वामी ९ अन्तराष्ट्रिय सम्पर्क समितिका अध्यक्ष दिलिप थापाले जानकारी दिए । <h3>छोराहरुको योजना शहर सजाउने बुढाहरुको गाउँ बनाउने </h3>बैदेशिक रोजगारमा जाने वामी वासी युवाहरुको शहरिया सुख –सुविधा रहने क्रम बढ्दै गए पछि उनका बृद्ध अभिभाकहरु किनै चिन्तीत रहेका छन् । उनिहरुले छोराहरुलाई कसरी गाउँमा आकर्षित गर्ने भन्ने विषयमा केन्द्रित भएका छन् ।  वामी ९ शेराका डिलाराम खरेललाई छोराहरुले  आफ्ना पिता देउपति खरालको प्रतिष्ठा धान्नका लागि गाउँमै बसे हुन्थ्यो भन्ने लागेको छ । स्वर्गिय पिता देउपति हिजो त्यस गाउँका प्रतिष्ठीत समाज सेवी थिए । उनको प्रतिष्ठा छोरा डिलारामले धाने पनि छोराहरुले वसाई सराई गरे पछि नधान्ने हुन कि भन्ने चिन्ता छ । उनका छोरा नारायण खराल अष्ट्रेलियामा छन् ।  गाउँकै घर सजाओस् शहरमा वसाई सराई नगरोस् भन्ने कामना उनका पिताको रहेको छ ।   शेराकै जिवलाल खरालका छोरा रामु खराल पनि का  जापान मै छन् ।  वामी ७ का ठुलाखर्कका वोमनाथ लामिछानेका छोरा टंक लामिछाने पनि जापनमा छन् । वामी ९ होटललाईनका कृष्ण प्रसाद काफ्लेका छोरा रामु काफ्लेका  जापान छन् । उनिहरु सवैको सपना पनि छोराहरुले गाउँ नै सजाई देउन र आफुहरुको शिर ठाडो पारी देउन् भन्ने छ । गुल्मीको स्थानिय निकाय निर्धारण प्राविधिक सहयोग समितिले वामीलाई मुसिकोट नगरपालिकाको केन्द्र प्रस्ताव गरे पछि भने बृद्धहरुलाई छोराहरुको मन गाउँ मै फर्किने आशा पलाएको छ । वामी ९ शेरा , छुर्किन र भेडुवा फाँटका अभिभावकहरुको ठुलो सपना यहि रहेको छ कि वामीटक्सार भन्दा अझ शहरिकण यसै स्थानमा गर्न सकियोस् ।  हामी वामी ९ , छिमेकी कुर्घा ९ र पारी बडागाउँ ९ का जनता २०४६ पछि जुन दलका नेताले जिते पनि सौतेलो व्यहवहारमा परेर पछाडी परेको त्यहाँका बुढापाकाहरुको गुनासो छ ।यि तिन वटै वडाका बैदेशिक रोजगारमा रहेका युवाहरु मात्रै जुट्ने हो भने पाखीडाँडा, शेरा छुर्किन र भेडुवालाई एउटै वजारका रुपमा विकास गर्न सकिने अवधारणा यहाँका समाज सेवीहरुले अगाडी सारेका छन् ।  ति तिन वटा समथल फाँटहरुलाई जोडेर शहरिकरण गर्नका लागि बढिघाट खोलामा आकाशे पुल माग गरेको धेरै वर्ष भई सक्यो भन्छन् शेराका समाज सेवी वेदप्रसाद खराल । नेपाली कांग्रेस वामीका  पार्टी सचिव डिलाराम खराल कुनै टोललाई मात्र ईङ्गित नगरेर ति तिन वटै वडाहरु पहिल्लै देखि पछाडी परेकोले त्यहाँका सवै वासीन्दाहरुलाई समेटेर वजारिकण गर्नु पर्ने धारणा राख्छन् ।  वामी ९ भित्र माध्यामिक विद्यालयलाई आवश्यक पर्ने विद्यार्थी संख्या हुँदाहुँदै पनि यता भुवाचिदी वजार  र उता वामीटक्सार वजारका विद्यालयमा एकडेढ घण्टाको बाटो हिडेर पढ्न जान बाध्य छन् ।  दुई वटा प्रावि मात्रै रहेको र जनज्योति प्राविलाई निमावि बनाउने माग गर्दै आए पनि त्यहाँका समाज सेवी सफल हुन सकेका छैनन् । बढिघाट खोलामा आकाशे पुल बनाउन बित्तिकै त्यहाँ क्याम्पस समेत सञ्चालन हुने र वामी भन्दा ठुलो बजार बन्ने निश्चित देखिएको छ । आफ्ना अभिभावकहरुको सपना पुरा गराई दिन वैदेशिक रोजगारमा रहेका  छोरा छोरीकै हात बढि देखिन्छ ।

सम्बन्धित समाचार