खोज

भदौ २८, पर्बत | व्यावसायिक पशुपालनमा वृद्धि भएसँगै पर्वतमा उन्नत घाँस खेती समेत फस्टाउदो छ । जिल्लामा हिउदको समयमा कृषकहरुले भूई घाँसहरु वर्षे र बहुवर्षे गरी दुई थरीको व्यावसायिक खेती गर्दै छन् ।

कृषकहरुले खेती गरेका उन्नत जातको घाँसहरुमा जै, वरसिम, भेज लगायत छन् । यीमध्ये जै घाँसको व्यावसायिक उत्पादनमा कृषकहरुको रुचि बढेको हो । जिल्लामा व्यावसायिक पशुपालन गर्दै आएका दर्जनौ कृषकहरुले जै घाँसको बीउ विक्री गरेर मात्र पनि मनग्य आम्दानी गरेका छन् । प्रति केजी ४५ रुपैयासम्ममा जै घाँसको बीउ विक्री हुने गरेको छ । 

यस वर्ष मात्र जै घाँसको विउ उत्पादन २० टन भएको जिल्ला पशु कार्यालयले जनाएको छ । गत वर्ष ३० टन बीउ उत्पादन भएकोमा यस वर्ष केही सुख्खा परेकोले वीउको उत्पादन घटेको हो । जै घाँसबाट पशुहरुलाई हरियो घाँस साथै वीउ समेत उत्पादन हुन्छ । जै घाँसमा पर्वत आत्मनिर्भर समेत बनेको छ । उत्पादित जै घाँसको वीउमध्ये करीव ८ टन पर्वतमै खपत हुन्छ भने बाँकी विभिन्न जिल्लामा विक्री हुने पाइएको छ । बार्है महिना हरियो भै रहने हुँदा पनि यो घाँसमा कृषकको रुचि बढेको हो । सुख्खायाम हिउदमा पशुहरुलाई सुकेको पराल मात्र खुवाउने झण्झटबाट जै घाँसले कृषकहरुलाई राहत दिएको कृषकहरुकै भनाई छ । जै घाँस खुवाएपछि दुध उत्पादनको दर वृद्धि हुने र पशुको स्वास्थ्य बलियो हुने जिल्ला पशु विकास अधिकृत विष्णु बहादुर पाण्डेको दावी छ । 

जिल्लाको पाङ, खुर्कोट, कटुवाचौपारी, देउपुर, खानीगाउँ, देवीस्थान, कुर्घा लगायतका स्थानहरु जै घाँसको पकेट क्षेत्र मानिन्छन् । जै घाँस खासगरी सिंचाईको सुविधा भएको खेती योग्य जमिनमा बढी फस्टाउने गर्दछ । जिल्ला पशुसेवा कार्यालयले यस वर्ष जै घाँसको १५००० केजी वीउ अनुदानमा कृषकहरुलाई वितरण गरेको जनाएको छ । जै घाँसको बीउ प्रति हेक्टर १०० देखि १२० केजीसम्म लगाइने गरिन्छ । 

जै घाँसको व्यावसायिक खेती गरेकी कृषक शोभा कुमारी क्षेत्रीले यस वर्ष १२ क्वीण्टल बीउ उत्पादन गरेकी छन् । कुर्घा ६ चिर्दीखोला घर भएकी क्षेत्रीले १० रोपनी जग्गामा घाँस लगाएकी हुन् । उनले केही बीउलाई पिसेर दानाको रुपमा आप्mना गाईभैसीहरुलाई खुवाएको बताईन् । कृषक क्षेत्रीले भनिन्,‘हिउदमा हरियो घाँस खुवाउन पाइने र वर्षमै दुई पटक घाँसको उत्पादन गरेर फेरि बीउ समेत उत्पादन गर्न पाइने हुँदा जै घाँसको खेती राम्रो लागेको छ ।’विकासे घाँसको खेतीका कारण पशुपालक कृषकहरुको व्यवसायमा समेत टेवा पुगेको पाईन्छ भने जिल्लामा दुग्ध उत्पादन समेत वृद्धि भएको स्थानीय दुग्ध सहकारी व्यवसायी राजु शर्मा बताउँछन् । यो वर्षदेखि मोलाटो, सिटेरिया, सिओफोर नेपियर लगायत घाँसका बेर्ना उत्पादनमा लाग्ने जिल्ला पशु कार्यालयका पशु विकास अधिकृत पाण्डेले बताए ।