खोज

काठमाडौँ | हेनले एण्ड पार्टनर्सले विश्वकको सबैभन्दा शक्तिशाली पासपोर्टको सूची र्याकिङ जारी गरेको छ । यो सूची सन् २०२५ को पहिलो ६ महिनाका लागि शक्तिशाली पासपोर्टको सूचीमा सिंगापुरको पासपोर्टलाई पहिलो स्थानमा राखिएको छ ।

त्यस्तै नेपाललाई भने यो सूचीको १ सय १ औँ स्थानमा राखिएको छ । यस अघि २०२४ मा नेपाल ९८औं स्थानमा रहेको थियो । गत बर्षभन्दा नेपालको पासपोर्ट झन् कमजोर बनेको हो । नेपालभन्दा तल पाकिस्तान, सोमालिया, इराक, सिरिया र अफगानिस्तान जस्ता देशहरु रहेका छन् ।

यो शक्तिशाली पासपोर्टको अर्थ जुन देशका पासपोर्ट जति बलियो हुन्छ त्यो पासपोर्ट भएका व्यक्तिले धेरै देशमा भिजा फ्री यात्रा गर्न सक्ने छन् भन्ने बुझिन्छ । यस हिसाबले नेपालले ३९ देशको भ्रमणका लागि भिसा लगाउनु पर्दैन ।

हेनले एन्ड पार्टनर्सले सार्वजनिक गरेको यो सूचीको आधारमा सिंगापुरको पासपोर्ट संसारको सबैभन्दा शक्तिशाली पासपोर्ट भएको छ । सिंगापुरको पासपोर्ट भएका व्यक्तिले विश्वका १९५ देशहरुको भिजा बिना नै यात्रा गर्न सक्छन् । संसारको दोस्रो सबैभन्दा शक्तिशाली पासपोर्ट जापानको रहेको छ । जापानी पासपोर्ट लिएका व्यक्तिले १९३ वटा देशहरुमा भिजा बिना नै यात्रा गर्न सक्नेछन् । त्यसपछि दक्षिण कोरिया, फ्रान्स, जर्मनी, इटाली, स्पेन र फिनल्यान्ड संयुक्त रुपले तेस्रो स्थानमा रहेको छ । यो पोसपोर्ट भएका व्यक्तिले १९२ वटा देशहरुको भ्रमण गर्नका लागि भिसाको आवश्यकता पर्दैन ।

हाल क्यानडा भिजा नीतिका कारण विश्वमा चर्चाको केन्द्र बनेको छ । पासपोर्ट र्याङ्किङमा क्यानडा, माल्टा र पोल्याण्ड सातौं नम्बरमा छन् । थयस्तै अस्ट्रिया, डेनमार्क, आयरल्याण्ड, लक्जमबर्ग, नर्वे, स्वीडेन, नेदरल्यान्ड्स, बेल्जियम, पोर्चुगल, न्युजिल्यान्ड, स्वीट्जरल्याण्ड र बेलायत आदि यसभन्दा माथि रहेका छन् ।

भारतको पासपोर्ट विश्वमा ८५ औं स्थानमा छ  भने चीन ६०औं स्थानमा रहेको छ। यसरी भारतीय राहदानीमार्फत विश्वका ५७ देशमा भिसा फ्री यात्रा गर्न सकिन्छ । तर, गत वर्षको तुलनामा भारतको राहदानीको वरियतामा ५ अंकले तल झरेको छ ।

भारतको छिमेकी देश पाकिस्तानको कुरा गर्ने हो भने हेन्ले इन्डेक्समा यसको राहदानीको र्याङ्किङ निकै दयनीय छ । आतंकवादका लागि चर्चित पाकिस्तान अहिले गरिवी र पीडामा बाँचिरहेको छ । स्थिति यस्तो छ कि र्याङ्किङमा पाकिस्तानको नम्बर विश्वकै गरिब देश सोमालियाको राहदानीभन्दा पनि कम छ । पाकिस्तानको पासपोर्ट हेन्ले इन्डेक्सको पासपोर्ट र्याङ्किङमा १०३ नम्बरमा छ । जबकि सोमालिया १०२ नम्बरमा छ ।

पाकिस्तानी पासपोर्टभन्दा तलका देशहरुको कुरा गर्ने हो भने इराक (१०४औं), सीरिया (१०५औं) और अफगानिस्तान (१०६औं) स्थानमा छन् अर्थात युद्धमा रुमल्लिरहेका यी देशका पासपोर्टमात्र पाकिस्‍तानभन्दा कमजोर छन् ।

यो वरीयता वर्षमा दुई पटक जारी गरिन्छ । सूचकांक पहिलो पटक जनवरीमा र दोस्रो पटक जुलाईमा जारी गरिन्छ । हेन्ले पासपोर्ट भिसा इन्डेक्सको वेबसाइट अनुसार रियलटाइम डाटा वर्षभरि अद्यावधिक गरिन्छ । यो सूची जारी गर्दा भिसा नीतिमा गरिएका परिवर्तनहरूलाई पनि ध्यानमा राखिएको छ । तथ्याङ्क अन्तर्राष्ट्रिय यातायात संघबाट लिने गरिन्छ । एक देशको राहदानी धारकले भिसा नलिइकन अन्य कति देशको यात्रा गर्न सक्छन् भन्ने आधारमा यो श्रेणी निर्धारण गरिन्छ । यसका लागि उनले पहिले भिसा लिनु पर्दैन ।