खोज

कृष्ण खनाल/जेठ १७, बुटवल । मौसम अनुकल भएपछि रुपन्देही लगायत यस आसपासका किसानहरुले धानको विउ राख्ने चटारो सुरु भएको छ । 

जिल्ला कृषि विकास कार्यालय  रुपन्देहीका अनुसार  किसानहरुले अनुदान धानको विउ लैजाने काम धमाधाम चलिरहेको छ । अन्य नीजी विउ भण्डार केन्द्र तथा एग्रोभेटहरु भन्दा ४० प्रतिशत अनुदानमा किसानलाई जिल्ला कृषि विकास कार्यालयले धानको विउ उपलब्ध गराउदै आएको छ । 

केन्द्रीय कार्याक्रम अनुसार रुपन्देहीको लागि २ सय  ७० मेट्रिक टन धानको विउ अनुदानको लागि आएको थियो । सोही अनुरुपा अहिले किसानहरुले धानको विउ लैजाने क्रम जारी रहेको जिल्ला कृषि विकास कार्यालय रुपन्देहीका बरिष्ठ कृषि विकास अधिकृत भोजराज सापकोटा बताउछन् । उनका अनुसार ४० प्रतिशत अनुदानमा किसानलाई धानको विउ वितरण गरिएको  छ । 

केही दिन देखि रुपन्देही लगायतका जिल्लाहरुमा बर्षा भएको कारण किसानहरुले विउ राख्ने सुरसार गरेका हुन भने अझै आतिसक्नुपर्ने अवस्था भने नभएको  कृषि प्राविधिहरु बताउँछन् । खासगरी २१ दिन को धानको विउ रोप्दा उपयुक्त  हुन्छ , त्यो भन्दा ढिलो गरी धानको विउ रोप्दा विउ नजाग्नुको साथै रोग किराको समेत अक्रमण बढि हुन्छ  । त्यसकारण कृषि प्राविधिकहरुले अहिले  सिंचाईको सुविधा भएको स्थानमा धानको विउ राख्ने सुरसार गर्नु राम्रो हो , तर अझै  पनि आत्तिसक्नुपर्ने अवस्था छैन । रुपन्देहीमा किसानहरुले असार महिनाको सुरुवाती देखि साउन महिनाको अन्त्य सम्म धान रोप्दै आएका छन् । 

सिमिति क्षेत्रफलमा धान खेती गरी बढि भन्दा बढि उत्पादन गर्नुपर्ने बाध्यता किसानहरु संग रहेको जिल्ला कृषि विकास कार्यालय रुपन्देहीले जनाएको छ । अव धान खेतीको उत्पादन बृद्धिका लागि आधुनिकखेती प्रणाली अबलम्बन  गर्नुको साथै जग्गा चाक्लाबन्दी गरेर खेती गर्नुको विकल्प नभएको जिल्ला कृषि विकास कार्यालय रुपन्देहीका प्रमुख बरिष्ठ कृषि विकास अधिकृत भोजराज सापकोटा बताउछन् । 

उनी भन्छन्–‘अव धान खेतीको उत्पादन वृद्धिको लागि सामुहिक खेती प्रणाली अबलम्बन गर्नु र जग्गालाई चाक्लाबन्दी गरी आधुनिक मेसिन तथा उपकरण प्रयोग गर्नुको विकल्प छैन ।’ 

जिल्ला कृषि विकास  कार्यालय रुपन्देहीको तथ्यांक अनुसार आर्थिक बर्ष २०७२/०७३ मा   आर्थिक बर्ष अघिल्लो बर्षको भन्दा कम कुल ६९ हजार ६ सय हेक्टर क्षेत्रफलमा मात्र धान खेती  भएको छ । जसबाट कुल ३ लाख २० हजार १ सय ६० मेट्रिक टन धान उत्पादन भएको छ । जुन तथ्यांक अघिल्लो आर्थिक बर्षको भन्दा  उत्पादनमा  ९.१७ प्रतिशत र क्षेत्रफलकामा कुल १.२८ प्रतिशत कमी हो । 

रुपन्देहीमा ६९ हजार हेक्टर खेतीयोग्य जमिन छ । जसमध्ये १० हेक्टर क्षेत्रफलमा मात्र बाह्रै महिना सिंचाई सुविधा पुगेको बताइन्छ । कार्यालयले हर्दिनाथ– १, रामधान, सुख्खाधान ३, सुख्खाधान ६, नामका उन्नत बीउ अनुदानमा वितरण गरेको हो ।

कृषि तथा वालि विज्ञान अनुसन्धान केन्द्रबाट  सिफारिस गरिएका  राधा –४ , सा“वा मनसुनी, साबित्री, राधा –१७, सर्जु –५२, सर्जु–३९, लगाएतका धान जिल्लाको हावापानी तथा माटो सुहाउदो भएको  कृषी कार्यालयले  जनाएको छ । हाईब्रेड जातमा  गोरखनाथ र मयुर तथा भारतसंग सिमाना जोडीएका गाविसहरुमा भारतीय विभिन्न  हाइब्रेड जातका धानका विउ समेत रोप्ने गरेको पाइएको छ ।