खोज

मंसिर २०, काठमाडौँ । घरवरपर वा सडक सफा राख्दा धेरैले जानेको काईदा हो, वरपरको फोहो जम्मा गरेर बालिदिने ।  

त्यसमा पनि चिसो बढेसंगै आगो ताप्न फोहोर पनि बाल्ने क्रम बढ्छ । तर, यसले बातावारण प्रदुषित बनाई स्वास्थ्य तथा वातावरणविद्का अनुसार उपत्यकामा घरवाहिरका फोहोर बाल्ने यही प्रचलन वातावारण प्रदुणको प्रमुख कारण बन्दै गएको छ ।

चिसो बढ्दै विभिन्न स्थानम जताततै भेटिने फोहोरमा विशेषगरी प्लाष्टिक वा जंकफुडका खोलदेखि टायरसमेत हुन्छन जसलाई बालेर ताप्ने प्रचलन बढ्दै गएको छ ।

यसो गर्दा निस्किने धुवाँ चिसो मौसममा लामो समयसम्म जमिनको सतहनजिकै र वायुमण्डलको तल्लो भागमा रहिरन्छ जसले स्वास्थ्यमा हानि पुर्याउछ ।

जर्मनस्थित इन्स्टिच्युट फर एड्न्भान्स सस्टेनेबिलिटी स्टडिज (आइएएसएस)का अनुसन्धान प्रमुख महेश्वर रूपाखेतीसहितको टोलीले गरेको काठमाडौँ उपत्यकाको वायुको गुणस्तरियसम्बन्धी अध्ययनले प्रदुषित वायु मध्याह्नपछि मात्रै घट्ने गरेको देखाएको थियो । मध्याह्नसँगै तातेर हलुंगो भएपछि मात्रै वायु विस्तारै नगरकोटतिर लाग्ने  र त्यहाँबाट बाहिरिने गरेको अध्धयनले देखाएको छ ।

चिसो बढेसँगै आगो ताप्ने प्रयोजनका लागि विहान र साँझको समयमा फोहोर बढी बालिने गर्छ । साँझ आगो बाल्दा रातभर र विहान बाल्दा मध्याह्नसम्म सतहमै धुँवा रहिरहन्छ जुन श्वासप्रश्वासका क्रममा सिधै फोक्सोसम्मै पुग्छ । 

काठमाडौँ उपत्यकामा बिहान ८ बजेदेखि ९ बजेसम्म बढी प्रदुषण हुने र मध्याह्न र साँझ घट्ने अध्ययनले देखाएको छ । -नागरिक दैनिक