खोज

टेक शाही | साझासवाल / पुस ०६, डोल्पा | डोल्पा जिल्लामा पहिलो पटक खोलीएको प्राबिधिक शिक्षाको बिद्यालयबाट बिद्यार्थि आत्म निर्भर बन्दैछन । डोल्पा जिल्लाको आदर्श आधारभुत माध्यामिक बिद्यालयमा २०६९ सालबाट सञ्चालित सामुदायीक बिद्यालयमा प्राबिधिक शिक्षालयका रुपमा स्थापित यो कृषि जेटिएले बिद्यार्थिलाइ आत्मनिर्भर बनाउदै आएको छ ।

आफनै जग्गा तथा भौतिक सँरचना नभएको यस प्राबिधिक शिक्षलयले भाडाको घर तथा जग्गामा कृषि पढने बिद्यार्थिका लागि सेवा दिदै आएको छ । २७ जना केटि र १३ जना केटा बिद्यार्थि सहित ४० जनालाइ कृषि सम्बन्धी अध्यापन गराउने गरेको कृषि प्राबिधिक कोर्डिनेटर शुसिल भण्डारीले जानकारि दिए । उनले भने कृषि प्राबिधिक पढेका कुनै पनि बिद्यार्थीहरु खाली बसेका छेनन कसेले जागिर त कसैले ब्यावसाय गरेको बताए । 

करिव एक रोपनिको क्षेत्रफलमा रहेको जग्गा भाडामा लिएर तरकारि तथा फलफुलहरु उत्पादिन गरि बार्षिक साढे एक लाख रुपैया बचत गर्ने गरेको शुसिलले बताए । दैनिक खानको लागि खपत भइ बाहिर बिक्रि गरेको तरकारि तथा फलफुलबाट प्राबिधिक शिक्षलयको आम्दानीमा जम्मा हुने उनले बताए ।

हाल पनि डम्म जमेको बरफमा बन्दका डल्ला,हेर्दै डरलाग्ने मुला,स्टाबेरि,प्याज,गाजर,रायो,स्याउका बिरुवा र ओखरका बिरुवाले सुख्खा जमिनमा हरियालि दिएका छन । कृषि पढदै गरेका बिद्यार्थि भन्छन खुसि छु भोली घरमा गएर यसरि नै जिवीको पार्जन गर्छौ जागिर नै खानु गपर्छ भन्ने छैन । कृषि प्राबिधिक शिक्षाले आत्मनिर्भर बनायो कुनै दुख छैन सबै खाले सिप सिकीयो हामीले रोजेको बाटो हाम्रा लागि ठिक छ उनिहरु खुसि ब्यmतm गर्छन । 

दुइवटा केटिहरुको होष्टेल र एक केटाहरुको हरुको बस्ने होष्टेल छ । तर ति तिनवटे भाडाका घर हुन । बिदेशमा जाने सपना बोकेको मान्छे उच्च हिमाली जिल्ला डोल्पामा आएर कृषि प्राबिधि शिक्षा प्रदान गर्न पाउदा पाल्पका शुसिल भण्डारि खुसि ब्यतm गर्छन । बिद्यालयको अनुगमनमा पहिलो पटक डोल्पा पुगेका शिक्षा बिभागका महानिर्देक बाबुराम पाण्डेले सहि बाटो रोजेकोमा खुससि व्यक्त गर्दै धन्यवाद दिए ।

पहिले पहिले स्थानीय स्तरमा मात्र बिद्यार्थिको छनौट हुने गरेको भए पनि हाल छिमेकी जिल्ला जाजरकोट,रुकुम,जुम्ला देखि पनि कृषि जेटिए पढ्न आउने गर्दछन । पाचौँ ब्याजले पास गर्ने बेला भएको छ तर आज सम्म पास गरेर गएका कुनै पनि बिद्यार्थि खाली बस्नु नपरेको आर्दश माध्यामिक बिद्यालयका प्रधानाध्यापक पूर्ण बहादुर डाँगी बताउछन । 

डोल्पा जस्तो दुर्गम हिमाली जिल्लामा कृषि सबन्धी प्राबिधिक शिक्षाले शिक्षामा फरक पन ल्याएको नागरिक समाजका अगुवा स्ुरेन्द्र ढकालले बताए । उनले भने कृषिले हरेक नागरिकलाइ आत्मनिर्भर  बनाउछ जुसले गर्दा कुनै पनि नागरिक बेरोजगार भएको महसुस गर्दैन । 

भोगोलिक बिकटता र प्रयाप्तमात्रामा प्राबिधिक कुराहरु नभएको जिल्लामा भिडियो मार्फत बिद्यार्थिलाइ कृषि शिक्षा दिने गरिएको प्राबिधिक शिक्षाका प्रमूख शुसिल बताउछन ।

जिल्ला कृषि बिकास कार्यालयको आर्थिक तथा प्राबिधिक सयोग,जिल्ला शिक्षा कार्यालयको सहयोग र अन्य दातृ निकायको सहयोगमा यस प्राबिधिक शिक्षालयमा बढेका बिद्यार्थिले ओजेटि गर्ने गर्दछन । पहिलेका बर्षमा एस्एलसि पास भएकालाइ १५ महिने कोर्ष दिएको र त्य पछि एसएलसि फेल भएकालाइ २९ महिने कोर्ष दिएको प्रधानाध्यापक पूर्ण बहादुर डाँगिले जानकारि दिए । उनका अनुसार हाल अध्यनरत बिद्यार्थिले १८ महिने कोर्ष गरेको र ओजेटिका लागि काटमाण्डौ,नेपालगञ्ज,सुर्खेत,दाँग,बर्दिया,कैलाली,जुम्ला र पोखरा लगायतका ठाँउमा दातृ निकाय तथा सरकारी पहलमा जाने गरको बताए । 

डोल्पा जस्तो दुर्गम  तथा उच्च हिमाली जिल्लामा प्राबिधिक शिक्षाको ठुलो महत्व हुने देखिन्छ । पछिल्लो समय अभिभाबक पनि प्राधिक शिक्ष तर्फ आर्कषित भएको बसद्धिजीविहरुको अनुमान रहेको छ । अबको शिक्षामा अर्गानिक कृषि तथा खाद्य वालि उत्पादनमा जोड दिनु पर्ने कृषि बिज्ञहरु बताउछन । पछिल्लो समय डोल्पामा कृषि तथा भेटेनरि जेटिएको माग बढ्दो अबस्थामा रहेको छ ।