खोज

मनोज पराजुली, असार १२, काठमाडौं । बैदेशिक रोजगार विभाग रोजगारीका लागि विदेश जाँदा कामदारबाट चर्को शुल्क अशुल गर्ने म्यानपावर विरुद्ध आक्रामक रुपमा पस्तुत हुने भएको छ। म्यानपावर कम्पनीले चर्को शुल्क लिन लागेको बारे साझा सवाललाई प्राप्त गुनासा बारे जानकारी लिंदै विभागका महानिर्देशक डा. भीष्म कुमार भुसालले छिट्टै नयाँ तरिकाबाट अनुगमन तथा छानवीन गर्न लागिएको बताए। 

सरकारले खाडीका देशमा जान प्रतिव्यक्ति १० हजार सम्म सेवाशुल्क म्यानपावर कम्पनीले लिन पाउने सीमा तोकेको छ तर अधिकांश म्यानपावरहरुले १ लाख देखि ५ लाख सम्म लिएर कामदारहरुलाई विदेश पठाउँदै आएका छन् । व्यवसायी विच नै अस्वस्थ प्रतिस्पर्धाका कारण पनि कामदारबाट लिने लागत बढ्न गएको व्यवसायी तर्क गर्दछन् ।

विभागले पछिल्लो समय चर्को शुल्क लिन लागेको बारे जानकारी दिने कामदारलाई तोकिएकै लागतमा विदेश पठाउने व्यवस्था गरेको छ तर अधिकांश कामदार यसबारे जानकारी नहुँदा तथा सूचना दिएमा विदेश जान नपाइने डरले उजरी गर्न मान्दैनन् । 

देश अनुसार लागत फरक 

हाल खाडीका देश जान समय लेवर कामका लागि ९० हजार देखि १ लाख ५० हजारसम्म लिने गरेको विदेश गएका कामदारहरु बताउंदै आएका छन् । त्यस्तै बढी मात्रामा दुवईको पिएसबिडी तथा डिपिएस सेक्युरिटी गार्ड, ड्राइभर कामको लागि ३ लाख ५० हजार देखि ५ लाखसम्म तिर्नुपरेको कामदारको गुनासो छ । अन्तर्वार्ता पास भएलगतै म्यानपावर कम्पनीले १ लाख देखि डेढ लाखसम्म अग्रिम लिने गरेका छन् सो पश्च्यात श्रम स्वीकृति लिने बेलासम्म किस्ता किस्तामा रकम तिर्नुपरेको कामदारहरुले बताएका छन् ।

यस्तो कार्यलाई नियन्त्रण गर्नका लागि विभागले अन्तर्वार्ता पास भएका तथा श्रम स्वीकृति निस्केका कामदारहरुको सम्पर्क नम्बर सहित सबै विवरण नै म्यानपावर कम्पनीले उपलब्ध गराउनुपर्ने बाध्यकारी व्यवस्था गर्न लागिको महानिर्देशक भुसालले बताए। हाल कामदारको सम्पर्क नम्बर सहितको विवरण पेश गर्नुपर्ने बाध्यकारी नियम छैन। जसका कारण विभागले कामदारसँग सम्पर्क गर्न सकेको छैन । विभागले म्यानपावर कम्पनीलाई तिरेको लागतको बिल लिन तथा बैंकिङ प्रणालीबाट मात्र भुक्तानी गर्न कामदारलाई अनुरोध गर्दै आएको छ तर म्यानपावर कम्पनीले पैसा तिरेको प्रमाण दिंदा समस्या आउने भन्दै सिधै तथा एजेन्ट मार्फत कामदारबाट रकम लिने गरेको कामदारको गुनासो छ ।