भैँसीपालनबाट सातलाख आम्दानी

<p><b>माघ १६, दाङ ।</b> तुलसीपुर उपमहानगरपालिका–६ गोलौराकी ४२ वर्षीय वकी डाँगी छोटो समयमा एक सफल महिला उद्यमीका रुपमा आफूलाई चिनाउन सफल हुनुभएको छ ।उहाँ विगत सात वर्षदेखि व्यावसायिकरुपमा भैँसीपालन गरेर&nbsp; सफल बन्नुभएको हो ।&nbsp; अहिले घरपरिवारका दुई सदस्यसहित भैँसीपालनमा संलग्न हुनुहुन्छ ।&nbsp;<br></p><p>उहाँले&nbsp; स्थानीय एक व्यक्तिलाई आंशिकरुपमा रोजगारी&nbsp; दिनुभएको छ । उहाँ&nbsp; पशुपालनबाट सन्तुष्ट हुनुहुन्छ । उहाँ भन्नुहुन्छ, “गत वर्ष सबै खर्च कटाएर वार्षिक करीब रु सात लाख बचत भयो ।&nbsp; यस वर्ष कोरोनाका कारण केही नोक्सान भयो । अहिले भने राम्रो छ । ”&nbsp;</p><p>उहाँको दिनचर्या बिहानको मिर्मिरे उज्यालोदेखि शुरु हुन्छ । उहाँ प्रायः&nbsp; भैँसीका पाडापाडीको स्याहारसुसारमा&nbsp; धेरै व्यस्त देखिनुहुन्छ । परम्परागतरुपमा खेतीपाती गर्दै आएकी उहाँले विसं २०७० मा शुभ भैँसी फाराम दर्ता गरी व्यावसायिकरुपमा&nbsp; भैँसीपालनको शुरुआत गर्नुभएको थियोे । उहाँले भन्नुभयो&nbsp; “शुरुमा रु एक लाखमा एक उन्नत जातको भैँसी खरीद गरी&nbsp; भैँसीपालन गरेका हौँ अहिले भने फममा साना ठूला गरी २८&nbsp; वटा मुर्रा जातका&nbsp; भैँसी रहेका छन् ।&nbsp; तीमध्ये १०&nbsp; दुहुना भैँसी रहेका छन् भने अरुले अब छिट्टै दुहुना हुने अवस्थामा छन् । ” उहाँले अहिले भैँसीले दैनिकरुपमा दिनेगरेको ११० देखि १३० लिटर दूध स्थानीय तुलसीपुरका डेरी उद्योगमा बिक्री गर्नुहुन्छ भने केही दूध आफ्नै फर्मबाट स्थानीवासीले खरीद गरी लिनेगरेको&nbsp; जाकारी दिनुभयो ।&nbsp;</p><p><b>दाङमा प्रतिलिटर दूधको फुटकर&nbsp; मूल्य रु ८०&nbsp;</b></p><p>मङ्गलबार डाँगीको भैँसी फार्ममा दूध खरीद गर्न आएकी तुलसीपुर उमहानगरपालिका–६ रजौरा निवासी ४३ वर्षीया राधा पाण्डेले आफ्नै घरआँगनमा शुद्ध दूध खान पाइने भएकाले किन्न आएको बताउनुभयो । उहाले भन्नुभयो, “यस अघि एक लिटर दूध किन्न पनि तुलसीपुर बजार जानुपर्ने वाध्यता थियो ।&nbsp; अहिले घर छेउमा ताजा दूध पाउँदा खुशी लागेको छ ।” सोही फर्ममा मल किन्न गएकी तुलसीपुर–६ गोलौराकी ३८ वर्षीया पूर्णिमा बस्नेतले आफूले अर्गानिक तरकारी खेती गर्दै आएकाले भैँसीको मल लिन आएको जानकारी दिनुभयो ।</p><p>उहाँले भन्नुभयो, “एक ट्र्याक्टर मललाई रु तीन हजार ५०० पर्दोरहेछ खुशी लाग्यो अब लगेर हिउदे तरकारी खेती गर्छु&nbsp; ।” उहाँको फर्ममा अहिलेसम्म रु २५ लाखसम्म लगानी भइसकेको छ भने दुग्धजन्य पदार्थ र मल बिक्रीबाट वार्षिक रु २० देखि २५ लाखसम्म आम्दानी हुने गरेको छ ।&nbsp;</p><p>आन्तरिक व्यवस्थापकीय सबैजसो खर्च कटाएर वर्षमा कम्तीमा पनि सात लाख बचत गर्न सफल भएका उहाँले बताउनुभयो । घाँसको पर्याप्त उत्पादन नहुँदा दाना तथा पराल, चरणलगायत अन्य सामग्री खरीद गर्दा लागत खर्च बढेको जानकारी दिनुभो ।&nbsp;</p><p>“अहिलेसम्म सरकारी निकायबाट केही प्राविधिक सहयोग त पाएको छु तर अरु आर्थिक सहयोग कुनै निकायबाट पाएको छैन” “गत वर्ष तुलसीपुर उपमहानगरपालिकाले उत्कृष्ट भैँसीपालक किसान भनेर पुरस्कृत ग¥यो, त्यसबाट थप हौसला मिलेको छ”, उहाँले भन्नुभयो । अहिले उहाँको&nbsp; भैँसी फार्ममा विभिन्न ठाउँबाट&nbsp; भैँसी हेर्न, जानकारी लिन तथा भैँसी खरीदको लागिसमेत मानिस आउने गरेका छन् ।&nbsp;</p><p>पढेलेखेका पैसा कमाउनकै लागि जागीर खानै पर्छ अथवा विदेश नै जानुपर्छ भन्ने छैन उहाँको सुझाव छ ।&nbsp; उहाँ पढेको कुरा व्यवहारमा लागू गर्ने हो भने कृषि व्यवसाय गर्नुपर्छ भन्नुहुन्छ ।&nbsp; यसको लागि राज्यले नारामा मात्र सीमित नभई व्यावहारिकरुपमै कृषि क्षेत्रलाई प्रोत्साहन गर्ने कार्यक्रम ल्याउनुपर्ने उहाँको धारणा छ । उत्पादित सामग्रीलाई उचित बजारको प्रबन्ध गर्नसकेमा किसानमा अझै ठूलो हौसला मिल्ने उहाँको सुझाव छ ।रासस</p>