मौसम पूर्वानुमानकर्ताहरूका अनुसार वार्षिक मनसुनी वर्षा सामान्यभन्दा दुई हप्ताअघि आइपुग्दा सोमबार भारतको आर्थिक राजधानी मुम्बईमा भारी वर्षा भएको छ ।
तापक्रम घटाउने भारी वर्षा सामान्यतया महाराष्ट्रको दक्षिणपश्चिमी राज्यमा जुनको सुरुमा अपेक्षा गरिन्छ । तापक्रम घटाउने वर्षालाई किसानहरूले आफ्नो बालीका लागि स्वागत गर्छन् तर यसले यातायात पूर्वाधारमा बाढी ल्याएर सहरहरूमा हरेक वर्ष विनाश निम्त्याउँछ ।
भारतीय मौसम विभागकी मुम्बई मौसम प्रमुख शुभाङ्गी भुटेले सन् २०११ मा उनीहरूको रेकर्ड सुरु भएदेखि यस वर्ष वर्षा आएको सबैभन्दा चाँडो समय भएको बताउनुभयो ।
“त्यसबेलादेखि यो राज्यमा आएको सबैभन्दा प्रारम्भिक मनसुन हो, त्यसैले यो १४ वर्षमा सबैभन्दा चाँडो हो”, उहाँले भन्नुभयो ।
दक्षिण एसिया तातो हुँदै गइरहेको छ र हालका वर्षहरूमा मौसमी ढाँचाहरू परिवर्तन भएका छन् । तर वैज्ञानिकहरू तातो हुँदै गएको पृथ्वीले अत्यधिक जटिल मनसुनलाई कसरी प्रभावित गरिरहेको छ भन्ने बारेमा स्पष्ट छैनन् ।
दक्षिणपश्चिम मनसुन एक विशाल समुद्री हावा हो जसले दक्षिण एसियामा हरेक वर्ष जुन र सेप्टेम्बरको बीचमा वार्षिक वर्षाको ७०–८० प्रतिशत ल्याउँछ ।
गर्मीको तापले उपमहाद्वीपको भू–भागलाई तातो बनाउँदा यस्तो हुन्छ । यसले हावालाई उठाउँछ र चिसो हिन्द महासागरको हावालाई भित्र तान्छ जसले त्यसपछि भारी मात्रामा वर्षा उत्पन्न गर्दछ ।
मनसुन कृषिका लागि महत्त्वपूर्ण छ र लाखौँ किसानको जीविकोपार्जन र खाद्य सुरक्षाका लागि महत्त्वपूर्ण छ । तर यसले हरेक वर्ष भूस्खलन र बाढीमा विनाश ल्याउँछ ।
भारतमा दक्षिणपश्चिम मनसुन सामान्यतया जुन १ को आसपास केरलाको दक्षिणी टुप्पामा आइपुग्छ र जुलाईको सुरुमा देशलाई ढाक्न उत्तरतिर सर्छ । वर्षा सामान्यतया जुन ७ तिर महाराष्ट्रमा पुग्छ ।
–––