सरकारले काटेको धान थ्रेसरबाट थुट्न नदिएपछि निकुञ्ज पीडितले सडकमै धान चुटे

<p><b>कात्तिक १४, कञ्चनपुर ।</b> शुक्लाफाँटा राष्ट्रिय निकुञ्ज कार्यालयले कञ्चनपुरका निकुञ्ज विस्थापितलाई थ्रेसरबाट धान चुट्न रोक लगाएको छ ।&nbsp;<br></p><p>निकुञ्जले यस बर्ष धानखेतीदेखि कञ्चनपुरको लालझाँडी गाउँपालिका–१ ढक्का शिबिरमा बस्दै आएका पीडितलाई मेसिन अर्थात थ्रेसरबाट धान चुट्न रोक लगाएको हो । शुक्लाफाँटा राष्ट्रिय निकुञ्जले सेना र आफ्ना कर्मचारी लगाएर पीडितलाई धान चुट्न नदिएपछि काटेको धान खेतमै कुहिन लागेको पीडितले बताएका छन् । मंगलबार पीडितले सरकारको बिरोध स्वरुप सडकमै धान चुटेका छन् ।&nbsp;</p><p><img src="http://sajhasabal.com/uploads/posts/2bb4f1deca47c39b06119bf0a7156d6e1509450806.jpg" style="width: 638px;"><br></p><p>कृषिमा आधुनिक प्रविधिको विकास गर्न सरकारले प्रोत्साहन गर्नुको साटो पीडितलाई मेसिनबाट धान चुट्न बन्देज लगाएको बिरोधमा बेलौरी–कलुवापुर सडकखण्ड ढक्का सडकमा धान तेस्याएर चुटेका हुन् ।&nbsp;</p><p>९ बर्षदेखि नियमित ढक्का शिबिरमा मेसिनबाट धान चुट्ने र खेत जोत्दै आएका पीडितले यसबर्षदेखि सरकारले धान चुट्नबाट रोकेर मानव अधिकारको उलङघन गरेको दुखेसो पोखेका छन् ।&nbsp;</p><p>शुक्लाफाँटा निकुञ्ज पीडित दल बहादुर विकले भदौँ–साउनमा काटेको धान देउवा सरकारले चुट्न नदिएको दुखेसो पोख्नुभयो ।&nbsp; ‘खेतमै धान कुहिन थाल्यो मुसाले खाईदियो र हात्तीले नष्ट पनि गरिदियो , ‘उनले भने, ‘बाँकी रहेको धान गाउँमा लगेर चुट्दैछौँ ।’</p><p>&nbsp;देउवा सरकारको बिरोध स्वरुप सडकमै धान चुटेकोउनको भनाई छ ।&nbsp; निकुञ्ज पीडित महिला खेमादेवी कार्कीले सरकारले पीडितमाथी फेरी दमन गर्नका लागि काटेको धान खेतमै थन्किएको बताए ।&nbsp;</p><p>‘यो देउवा सरकारले हामीले डेढ वर्ष पहिले विस्थापित गरेको हो, ‘उनले भने, ‘आज देउवा फेरी सरकारको नेतृत्वमा छन्, त्यसकै उपज हामीमाथी दमन भईरहेको छ ।’ जनआन्दोलन पछि ढक्का शिबिरमा बसेको बताउदै उनले देउवा अधिसम्मका कुनै पनि सरकारले पीडितप्रति कुभलो नचिताएको उनको दुखेसो छ । धान चुट्न नपाएका कारण दशैँ, तिहार पनि खल्लो भएको उनको भनाई छ । ‘डेढ दशक पहिले यि नै देउवाले हाम्रो विचल्ली बनायो, आज फेरी पीडितमाथी दमन गर्दै छन्, उनले भनिन्, ‘हे भगवान यो देउवाले हाम्रो सन्तानको पेटमा लात हान्यो ।’&nbsp; अर्का पीडित गोपाल सिह धामीले आफ्नै सुदूरपश्चिमका प्रधानमन्त्री हुँदा समान्य थ्रेसरबाट धान चुट्न नपाएको दुखेसो पोखे ।&nbsp;</p><p>‘जसले हाम्रो विचल्ली बनायो, ‘उनले भने, ‘आज उनै नेता सरकारमा हुँदा हाम्रो खेतको धान खेतमै छ ।’ धान चुट्दा सेना लगाएर रोक्ने काम निन्दनिय भएको बताउदै उनले देउवा सरकारले फेरी पीडितमाथी गोली बर्साउन लागेको आरोप लगाए । भोट माग्ने बेला नेताहरुले समस्या समाधान गरिदिउँला भनेर मागेको र आज सरकार नेतृत्व लिएपछि हाम्रो विचल्ली बनाउन लागेको उनले बताए ।&nbsp;</p><p>शुक्लाफाँटा राष्ट्रिय निकुञ्ज पीडित संघर्ष समितिका अध्यक्ष हिरासिह भण्डारीले धान र खेत जोत्न नदिएको भन्दै सरकारबाटै मानव अधिकारको उलङघन भएको बताए । ‘हाम्रो उतीबेला सरकारले भएको सम्पत्ती खोसेको हो, ‘उनले भने, ‘आज पुर्नस्थापना गर्नुको साटो उल्टै बाली चुट्न समेत दिन लागेको छैन् ।’&nbsp;&nbsp;</p><p>गत असोज २९गते विश्व खाद्य दिवसकै दिनदेखि धान चुट्न नदिएको अध्यक्ष भण्डारीले बताए । मेसिनबाट धान चुट्न माग गर्दै प्रशासन निकुञ्ज कार्यालयमा पहल गर्दा समेत सरकारी निकायले माथि सरकारको आदेश भन्दै रोक्दै आएको बताए । सरकारले नागरिकलाई सेवा सुविधा दिनुको साटो उल्टै भोकमरीको सिर्जना गरिरहेको अध्यक्ष भण्डारीको भनाई छ । हरेक निर्वाचनमा दलहरुले पुर्नस्थापनाको आवश्वासन दिएपनि सरकारमा गएपछि पीडितका समस्या भुल्ने गरेको उनको दुखेसो छ ।&nbsp;</p><p>आरक्ष विस्तारका क्रममा देउवा नेतृत्वकै सरकारले सेना लगाएर जनताको काँधमा बन्दुक पडकाउदै घरमा आगो हात्ती लगाएर जबरजस्त विस्थापित गरेको र अहिले पुनः देउवा सरकारमा हुँदा पीडितमाथी दमन गरिरहेको पीडितको आरोप छ । शुक्लाफाँटा निकुञ्ज कार्यालय कञ्चनपुरका प्रमुख बेद कुमार ढकालले विभागको निर्देशन अनुसार निकुञ्ज र नेपाली सेनालाई पीडितको शिबिरमा मेसिनरी समाग्रीबाट खनजोत र अन्नबाली चुट्न नदिने निर्देशन अनुसार रोकेको बताए ।&nbsp;</p><p>‘यो हाम्रो विभागको निर्देशन हो, उनले भने, ‘मैलै रोक्न खोजे पनि सेनाले मेरो निर्देशन मान्दैन् ।’ जिल्ला खाद्य अधिकार संजाल कञ्चनपुरका अध्यक्ष कोमल निरन्जन भाटले पीडितको खाद्य अधिकार सुनिश्चितमा जोडदिए । ‘खाद्य अधिकारको कोणबाट यो निकुञ्जको कदम उचित छैन्, ‘उनले भने, ‘नागरिकलाई मानव अधिकारबाट बञ्चित गराउनु हुन्न् ।’&nbsp;</p><p>झण्डै डेढ दशक पहिले तत्कालिन शुक्लाफाँटा बन्यजन्तु आरक्ष विस्तारका क्रममा विस्थापित गराएका पीडित विस २०६४ सालदेखि ढक्का झुपडी बनाएर बस्दै आएका छन् । पीडितको पुर्नस्थापनाका लागि २९ औँ आयोग बनिसक्दा पनि समस्या उस्तै छ । उनीहरुले सरकारले आफुहरुसंग दानविय व्यवहार गरेको भन्दै सरकारको बिरोध समेत गरेका छन् । धान नचुटेर के खाने भन्दै पीडितले देउवा सरकारमाथी प्रशन गरेका छन् ।&nbsp;</p><p>पीडितले देउवाले हजारौँ परिवारको विचल्ली बनाएको दुखेसो पोख्दै पीडितको बस्तीमा आएर समस्या बुझ्न समेत आग्रह गरेका छन् । नागरिकलाई खेतबाट काटेको धान चुट्न नदिएको भन्दै सरकारको कञ्चनपुरका मानव अधिकार संग सम्बन्धीत नागरिक समाजले चौतर्फि बिरोध गरेका छन् । -पदम भट्टको सहयोगमा&nbsp;</p><div><br></div>