खोज

पुस १, बझाङ | जिल्लाका दलित समुदायका कृषकहरुलाई यतिखेर बजारमा दुध विक्री गर्न निकै समस्या हुने गरेको छ ।

समाजमा जातिय छुवाछुत अझै कायम रहेकै कारण दलित वर्गले छोएको दुध अन्य वर्गले नपिउने हुदा उनीहरुलाई दुध विक्री गर्न समस्या भएको स्थानिय बासीहरु बताउछन । जिल्लामा अन्य वर्ग जस्तै ग्रामीण भेगका दलित वर्गका किसानहरुले पनि गाई तथा भैसीपालन गर्दे आएका छन् ।

दलित वर्गले उत्पादन गरेको दुध बजारमा विक्री नहुने गरेपछि सदरमुकाम चैनपुर लगाएत आसपासका बजारमा उपल्ला जातीले उत्पादन गरेको दुध मात्र विक्री हुने गरेको पाईन्छ । 

दलित वर्गले उत्पादन गरेको दुध उन्य जातीले किन्न नमान्ने र दलित वर्गलाई समेत आफुले उत्पादन गरेको दुध तथा दही दिन नमान्ने यहाँको परम्परा जिवितै देख्न पाइन्छ । दलित वर्गलाई घरआगन सम्म पनि छुन नमिल्ने यहाँका ग्रामीण भेगमा पुरानो परम्परा अझै कायममै छ ।

यसरी ठुलो मेहनतका साथ उत्पादन गरेको दुध बजारमा विक्री नभएपछि आफुहरु मारमा परेको दलित किसानहरुको गुनासो छ ।

जयपृथ्वी नगर पालिका ७ का एक दलित कृषकले भने, मंगलवार आफुले बजारमा विक्री गर्न भनी लिएको २ लिटर गाईको दुध कसैले पनि नलिएपछि घरमा फिर्ता गरेको बताउनुभयो । 

उनले दुधमा के जातियताको कसुर छ, दलितको हातको दुध विक्री नहुने गुनासो पोखे । ग्रामीण भेगमा गाई तथा भैसी पालन गर्दै आएका दलित किसानलाई एकातिर खरपातको समस्या छ भने अर्कातिर उत्पादन गरेको दुध दही तथा घिउ विक्री नहुने समस्या छ । 

जिल्लामा गैर दलितले उत्पादन गरेको गाई तथा भैसीको दुध बजारमा प्रति लिटर रु ८० का दरले विक्री हुने गरेको छ । दुध तथा दही विक्री गर्न दिनहु दलित बाहेक अन्य वर्गका किसानहरुको बजारमा भिड लाग्ने गरेको देखिन्छ । तर जिल्ला कृषि तथा पशुसेवा कार्यालयहरुले समेत पशुपालन ब्यवसाय जस्ता कार्यक्रम उपल्ला जातीलाई मात्र दिने गरेको पाईन्छ ।

 दलित किसानहरुको समस्यालाई मध्यनजर गर्दै उनीहरुको ब्यवसायमा सहजता ल्याउन राज्यले बजार ब्यवस्थापन गर्न जरुरी छ ।