वन्यजन्तुको सुरक्षार्थ निकुञ्जमा गस्ती बढाइयो

<p><b>नारायण ढुंगाना / फागुन १३, चितवन |</b> चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जको सुरक्षामा कडाइ गरिएको छ । </p><p>अहिलेको मौसममा चोरी तस्करका गतिविधि बढ्नसक्ने भएकाले त्यसलाई ध्यानमा राखेर सुरक्षा प्रबन्धलाई थप चुस्त पारिएको चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जका प्रमुख संरक्षण अधिकृत बेदकुमार ढकालले जानकारी दिनुभयो ।&nbsp;</p><p><img src="http://sajhasabal.com/uploads/posts/05443d7cc3aff3ecec76bfb477950cc11519559492.jpg" style="width: 576px;"><br></p><p>उहाँले अहिले गाउँगाउँमा २÷३ महिनाका लागि नयाँ सुराकीहरु थपेर सूचना संकलनको काम समेत थालिएको जानकारी दिनुभयो ।&nbsp;</p><p>अहिलेको मौसममा जंगलको टाढासम्म वन्यजन्तुहरु देक्न सकिन्छ । झाडीहरु सुकेकाले पनि चोरी शिकारीहरु सल्बलाउन सक्छन् । वन्यजन्तुहरु शीतल खोज्दै पानीको नजिक आउने क्रम शुरु भएकाले यसलाई ध्यानमा राखेर सुरक्षा चुस्त पारी गस्ती बढाइएको ढकालले बताउनुभयो । विगतको अभिलेख अनुसार पनि यो मौसममा जंगली जनावरविरुद्ध तस्करहरु सक्रिय भएका उदाहरणहरु छन् ।&nbsp;</p><p>“खाली ठाउँ, संवेदनशील क्षेत्र पहिचान गरी अस्थायी क्याम्पहरु समेत निर्माण गरेका छौं, साविकको गस्तीमा थप गरेर सुरक्षामा कडाइ गरिएको छ,” ढकालले भन्नुभयो, “सुरक्षामा कुनै कसर बाँकी राखेका छैनौं ।”&nbsp;</p><p>विगतको अभिलेखअनुसार फागुन, चैत र बैशाख महिनामा गैंडाको चोरी शिकार हुनेगरेको निकुञ्जका सूचना अधिकारी नुरेन्द्र अर्याल बताउनुहुन्छ ।&nbsp;</p><p>विसं २०७१ वैशाख १९ गते पश्चिम चितवनको ध्रब नजिकै गैंडालाई तस्करले मारेर खाग लगेको थियो । त्यसपछि निकुञ्जले सुरक्षा व्यवस्था कडा गरेको थियो जसको परिणाम स्वरुप १ हजार ७१ दिनसम्म शून्य चोरी शिकार वर्ष मनाइयो ।&nbsp;</p><p>फेरि २०७३ चैत २५ गते तस्करले जगतपुरस्थित वेलहट्ठा हरियाली सामुदायिक वनमा अर्काे गैंडा मारेर खाग लग्यो । यो र यसअघिका घटना पनि यही मौसममा तस्करी भएको छ ।&nbsp;</p><p>स्थानीयवासीसँग मिलेर बटुक दल गणका सेना र निकुञ्ज कर्मचारीको संयुक्त गस्ती, स्मार्ट पट्रोलिङ, रियल टाइम पट्रोल, अपरेशन महाहन्ट लगायतका प्रविधिको प्रयोग गरेर संरक्षणमा कडाइ गरिएको छ । खाली ठाउँ पहिचान गरेर अस्थायी मचान निर्माण गरी रात्रि गस्ती तथा समुदायसँग मिलेर सूचना संकलनलाई समेत प्रभावकारी बनाइएको निकुञ्जले जनाएको छ ।&nbsp;</p><p>नेपालकै पहिला संरक्षित क्षेत्र चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जमा ६०५ वटा दुर्लभ एकसिंगे गैंडा र १२० वटा पाटे बाघ रहेको अभिलेख छ ।&nbsp;</p><h2>थारु संग्रहालय घुम्ने पर्यटक न्यून&nbsp;</h2><p>रत्ननगरस्थित सौराहामा स्थापना गरिएको ऐतिहासिक महत्वको थारु सांस्कृतिक संग्रहालय तथा अनुसन्धान केन्द्रमा सोचे अनुसार पर्यटक आएका छैनन् ।&nbsp;</p><p>सौराहामा कम्तीमा दैनिक २००÷३०० पर्यटक भित्रिने गरेपनि संग्रहालयमा न्यून मात्रामा पर्यटक आउने गरेका छन् । आदिवासी थारुहरुको मौलिक रहनसहन तथा वेशभूषा संग्रह गरिएको संग्रहालयमा न्यून पर्यटक आउँदा सञ्चालन मै कठिनाइ भैरहेको संग्रहालयका संरक्षण वासुदेव चौधरी बताउनुहुन्छ ।&nbsp;</p><p>सौराहामा आएका पर्यटकहरुमध्ये केही होटलले मात्रै संग्रहालय घुमाउने गरेका छन् । अधिकाँश होटलहरुले पर्यटकलाई संग्रहालय नै नलगी फर्काउने गरेकाले पनि पर्यटकको संख्यामा कमी आएको चौधरी बताउनुहून्छ ।&nbsp;</p><p>अहिले संग्रहालयमा दैनिक २०÷३० जना पर्यटक आउँछन् । कुनै बेला समूहमा आएका पर्यटक घुम्ने क्रममा भने एक सयसम्म आउने गरेको भएपनि संग्रहालयमा सोचे अनुसार पर्यटक आएका छैनन् ।&nbsp;</p><p>यहाँ आएका नेपाली पर्यटकलाई जनही ३० र विदेशीलाई रु ५० लिने गरिएको छ । यहाँको आदिवासी समुदाय थारुहरुको पहिचान नहराओस् भनेर २०६२ सालमा संग्रहालय खोलिएको हो । अघिल्लो वर्ष संग्रहालयले करिव रु १ लाखको हाराहारीमा कारोबार गरेको छ ।&nbsp;</p><p>संग्रहालयका अध्यक्ष वीरेन्द्र चौधरी संग्रहालयको महत्व बढाउन र पर्यटक बढी भित्र्याउन एकसय बर्ष अघिका महत्वपूर्ण तस्वीरहरुको संग्रह गर्ने अभियान थालिएको बताउनुहुन्छ । रासस</p><div><br></div>