Skip to content
Wednesday, July 15, 2026 Nepali Online Media

बडिमालिकामा भक्तजनको चहलपहल

By साझासवाल

<p>साउन १६, सुदूरपश्चिम (रासस) | बाजुरा जिल्लास्थित सुदूरपश्चिम प्रदेशको प्रसिद्ध तीर्थस्थल बडिमालिका शक्तिपिठमा पूजा तथा दर्शन गर्न जाने भक्तजनको यतिबेला चहलपहल शुरु भएको छ ।&nbsp; बडिमालिकामा हेरक वर्ष साउन शुक्लपक्षबाट शुरु हुने मेला जनैपूर्णिमाको अघिल्लो दिनमा मूल पूजा गरेर समापन हुने गर्दछ ।<br></p><p>बडिमालिकको दर्शन तथा पूजाअर्चना गर्दा चिताएको फल प्राप्त हुने विश्वास सुदूरपश्चिम प्रदेश र कर्णाली प्रदेशमा रहेको छ । यसैले विभिन्न जिल्लाबाट यहाँ लाग्ने मेलामा भक्तजनको भीड लाग्ने गर्दछ । स्कन्द पुराणमा उल्लेख भएअनुसार मल्ला गिरी पर्वतमा सतीदेवीको बायाँ अङ्ग पतन भई यसै स्थानमा मालिकादेवी उत्पन्न भएकी थिइन् । मालिकादेवी एक प्रमुख शक्तिपिठका रुपमा रहेको बडिमालिका मन्दिरका पुजारी नेत्रराज पाध्याले बताउनुभयो ।</p><p>बडिमालिकामाईको पूजाअर्चनाका लागि बाजुरा सदरमुकाम मार्तडीबाट पूजा सामग्रीसहित सरकारी टोली बिहीबार त्यसतर्फ प्रस्थान गरेका छन् । पूजा तथा दर्शनका लागि बाजागाजासहितको टोलीलाई बिदाइ गरिएको मार्तडी नगरपालिकाका प्रमुख पदम बडुवालले जानकारी दिनुभयो ।</p><p>पूजाका लागि नगरपालिकाका कर्मचारी विवेश शाह नेतृत्वको टोली बडिमालिका प्रस्थान गरेको हो ।&nbsp; टोलीलाई पैदल हिँडेर बडिमालिका पुग्न दुई दिन लाग्ने बताइएको छ । औपचारिकरूपमा पूजाआजा गर्ने परम्पराअनुसार छिमेकी जिल्ला अछाम, डोटी, जुम्ला र कालीकोटबाट समेत सरकारी पूजा टोलीसहितका तीर्थयात्री यसअघि नै बडीमालिका प्रस्थान भइसकेका छन् ।</p><p>पूजाका लागि डोटीको टोली प्रस्थान गरेको दिन त्यहाँका सरकारी कार्यालयमा सार्वजनिक बिदा दिने प्रचलन छ । अछामको प्रसिद्ध वैद्यनाथ धामबाट पनि पूजा गर्ने टोली १० दिनअघि नै प्रस्थान गरिसकेको जनाइएको छ । सो धाम क्षेत्र आसपासमा फलेको धानको नयाँ बाला बडीमालिकामाईको पूजामा चढाउने परम्परा रही आएको छ ।</p><p>बडिमालिका शक्तिपिठको दर्शन तथा पूजा गर्ना&nbsp; चिताएको फल प्राप्त गर्ने मात्र नभई सो क्षेत्रमा रहेका समथर फाँट (२२ वटा पाटन), दह, झरना, त्रिवेणीधाम, विभिन्न प्रजातिका फूलको रमणीय प्राकृतिक दृश्यावलोकनले मनमा शान्ति र आनन्दको अनुभूति हुने&nbsp; स्थानीय भक्तजन धनबहादुर बोहरा बताउनुहुन्छ ।</p><p>बाजुराका चार शक्तिपिठ बडिमालिका, बूढीनन्दा, बडालेक र सुनन्दामा साउन पूर्णिमाको अघिल्लो दिन स्थानीय परम्पराअनुसार एकसाथ पूजाअर्चना हुने परम्परा रही आएको छ । चार बहिनीका रूपमा यी शक्तिपिठ रहेकाले एकसाथ पूजा गर्ने गरिएको मन्दिरका पुजारी भानुभक्त पाध्यायले जानकारी दिनुभयो । मेलामा विगतका वर्षमा जस्तो दर्शनार्थीको भीड हुन नदिन कोरोना भाइरसको जोखिम हुन नदिन आपसमा सामाजिक दूरी कायम गर्न आग्रह गरिएको&nbsp; छ ।&nbsp;</p><h2><b>बडिमालिका शक्तिपिठ</b></h2><p>भौगोलिकरूपमा निकै विकट जिल्ला बाजुराको मध्यभागमा रहेको बडिमालिका शक्तिपिठले जिल्लाको परिचय मात्र होइन, देशैभर गराएको छ । समुद्री सतहबाट चार हजार २१६ मिटरको उचाइमा रहेको यो क्षेत्रमा एक हप्तासम्म पैदलयात्रा गरेर भक्तजन पुग्ने गरेका छन् । सदरमुकाम मार्तडीबाट उत्तरपूर्वतर्फ पर्ने यो क्षेत्रमा पुग्न सडक यातायातको सुविधा नहुँदा भक्तजनले पैदलै हिँडेर जानुपर्ने बाध्यता छ । प्रमुख धार्मिक तथा पर्यटकीय क्षेत्रका रूपमा रहेको यो क्षेत्र प्राकृतिक सुन्दरताले भरिपूर्णसमेत छ ।<span style="white-space:pre"> </span></p><p>यो क्षेत्रको अवलोकन गर्न ठूलो सङ्ख्यामा आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटक पुग्ने गरेका छन् । २२ पाटन (समथर फाँट) र यी फाँटमा फुलेका दर्जनौँ प्रजातिका फूल र वरिपरिको रमणीय प्राकृतिक दृश्यले त्यहाँ जाने जोकोहीको मन लोभिन्छ । “साउने झरी होस् कि जाडोयाम, भक्तजनलाई यसको कुनै प्रवाह हुँदैन”, स्थानीय धनी रौलेले भन्नुभयो, “शक्तिपिठ क्षेत्रमा पुगिसकेपछि यात्राका क्रममा भोगेका सबै दुःखकष्ट बिर्सिन्छन् ।”</p><p>शक्तिपिठमा पुग्नका लागि बटोमा तोकिएका स्थानमा तीन दिनको बसाइ गर्नुपर्ने परम्परा छ । सोही मान्यताअनुसार जिल्लाका श्रद्धालुहरु तीन दिनअघिदेखि नै यात्रामा निस्केका छन् । बाजुराका प्रहरी नायब उपरीक्षक टङ्क भट्टराईले मेलामा जाने भक्तजनको सुरक्षाका लागि अवश्यक व्यवस्थापन गर्न प्रहरी टोली परिचालन गरिएको बताउनुभयो । बडिमालिका हिँड्ने बाटो र आसपासका क्षेत्रमा शौचालयको व्यवस्था गरी फोहर व्यवस्थापनको पहलसमेत गरिएको मार्तडी नगरपालिकाका प्रमख बडुवालले बताउनुभयो ।</p>