रोल्पामा सहज प्रसूति सेवाः नवजात शिशु सेवा अभाव

<p><b>उमा केसी । असोज २,रोल्पा </b>। रोल्पा अस्पतालमा सुरक्षित प्रसूति सेवा लिन गएकी रोल्पा नगरपालिका –८ जङ्कोटकी मेलिना बुढाले गत साउनमा छोरा जन्माउनुभयो । आमाको अवस्था सामान्य रहे पनि नवजात शिशुमा भने श्वासप्रश्वासमा समस्या देखिएपछि अस्पतालले शिशुलाई जिल्ला बाहिर सिफारिश ग¥यो । थप उपचारका लागि जिल्ला बाहिर लैजानेक्रममा अक्सिजन सकिएपछि शिशुको बाटैमा मृत्यु भयो ।&nbsp;<br></p><p>सुरक्षित प्रसूतिका लागि गत भदौ दोस्रो साता रोल्पा अस्पताल भर्ना भएकी रोल्पा नगरपालिका –२ की रमिला थापाले शल्यक्रियाबाट शिशुको जन्म दिनुभयो । नवजात शिशुमा श्वासप्रश्वास समस्या देखिएपछि अस्पतालले जिल्ला बाहिर रिफर गर्यो । सुत्केरीविना नवजात शिशुलाई थप उपचारका लागि आफन्तले भैरहवास्थित अस्पताल लगे । करीब एक&nbsp; हप्ताको उपचारपछि नवजात शिशुको स्वास्थ्यमा सुधार आएपछि अस्पतालले डिस्चार्ज गर्यो ।&nbsp;</p><p>गत माघमा प्रसूति सेवा लिन रोल्पा अस्पताल पुगेकी रोल्पा परिवर्तन गाउँपालिका वडा ३ की गङ्गासरी बुढाले अस्पतालमा&nbsp; शिशुलाई जन्म दिनुभयो । जन्मँदा स्वस्थ&nbsp; शिशुमा श्वासप्रश्वासमा समस्या देखिएपछि अस्पतालले जिल्ला बाहिर रिफर गर्यो । बुटवलस्थित सिद्धार्थ महिला तथा बाल अस्पताल (आम्दा) मा एक महिनाको उपचारपछि नवजात शिशुमा स्वास्थ्य सुधार आएपछि बुढा परिवार रोल्पा फर्कियो ।&nbsp;</p><p>सुरक्षित प्रसूति सेवा दिइरहेको रोल्पा अस्पतालमा नवजात शिशुमा स्वास्थ्य समस्या देखिँदा भने पर्याप्त स्वास्थ्य सुविधा छैन । शल्यक्रियाद्वारा शिशु जन्माएको घाउ सुक्न नपाउँदै नवजात शिशुमा देखिने स्वाथ्य समस्याले रोल्पाका सुत्केरीले मानसिक र आर्थिक समस्या भोग्दै आएका छन् ।&nbsp;</p><p>अस्पताल विकास समितिका अध्यक्ष फबीन्द्र आचार्यले रिफर गरिएका बिरामीका लागि सम्बन्धित एम्बुलेन्सहरुले थप अक्सिजनको व्यवस्थापन गर्नुपर्ने बताउनुभयो ।&nbsp;</p><p>प्रसूति सेवा लिन आउने आमा र शिशुको ज्यान बचाउन स्वास्थ्यकर्मीले अधिकतम प्रयास गरिरहने भए पनि शिशुहरु निसास्सिएर मृत्युसम्म हुने समस्या बढिरहेको बताउँदै&nbsp; अध्यक्ष आचार्यले भन्नुभयो, “भेन्टिलेटर व्यवस्थापनका लागि प्रदेश सरकारसँग पहल गरेका छौँ ।”&nbsp;</p><p>रोल्पा अस्पतालले १५ शय्याको मात्रै स्वाथ्य सेवा उपलव्ध गराइरहेकाले एनआइसियु सुविधा दिन नसकिएको बताउँदै अध्यक्ष आचार्यले अस्पतालको स्तर वृद्धिसँंगै ५१ शय्या पुगेपछि सो सुविधा उपलब्ध&nbsp; हुने बताउनुभयो ।</p><p>कोभिड १९ महामारीपछि भएको लकडाउन अवधिमा रोल्पा अस्पतालमा प्रसूति सेवा लिन गएकामध्ये जन्मपछि श्वासप्रश्वासमा समस्या देखिएपछि सात नवजात शिशुलाई जिल्ला बाहिर रिफर गरिएको थियो भने तीन शिशुको मृत्यु भएको थियो । एउटा शिशुको पेटभित्रै मृत्यु भएको रोल्पा अस्पतालका सूचना अधिकारी कुलबहादुर डाँगीले जानकारी दिनुभयो । मृत्युका कारणमा तौल कम हुनु, महिना नपुगेर जन्मनु र निसास्सिनु रहेको जनाइएको छ । “जिल्लामा सञ्चालित अधिकांश एम्बुलेन्सहरुमा अक्सिजनको व्यवस्था नहँुदा बिरामीहरुलाई बाटामा समेत स्वास्थ्य समस्या हुने गरेको स्थानीय समाजसेवी रमेश बुढा वताउनु हुन्छ । “बिरामी बोकेर गएका त्यस्ता एम्बुलेन्स बाटामा बिग्रँदा धेरै बिरामीले ज्यान गुमाएका छन्”, बुढाले भन्नुभयो । अस्पतालले रिफर गरेको आफ्नो भाञ्जाको एम्बुलेन्समा अक्सिजन सकिँदा ज्यान गुमाएको पीडा बुढाले व्यक्त गर्नुभयो ।&nbsp;</p><p>जिल्लामा विशेषज्ञ सेवा नभएकाले यस्तो समस्या देखिएको रोल्पा अस्पतालका मेडिकल सुपरिटेण्डेन्ट डा प्रकाश बुढाको भनाइ छ । “जिल्लामै विशेष सेवा उपलब्ध भए यस्ता समस्या हल हुँदै जान्छन्” डा बुढाले भन्नुभयो, “अस्पतालमा दिन सकिने जति सेवा दिइरहेका छौँ, थप सेवाका लागि जिल्ला बाहिर रिफर गर्नुको विकल्प हुँदैन ।”&nbsp;</p><p>बन्दाबन्दीयता रोल्पा अस्पतालमा २३२ जनाले प्रसूति सेवा लिएका छन् । तीमध्ये १८३ जनालाई सामान्य, ४७ जनाको जटिल शल्यक्रिया र दुई जनाको भ्याकुम मेसिनबाट प्रसूति सेवा दिएको स्वास्थ्य कार्यालय रोल्पाले जनाएको छ ।&nbsp;</p><p>रोल्पामा एक जिल्ला अस्पताल र&nbsp; दुई प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्रसहित ७२ वटै वडामा स्वास्थ्य संस्था रहे पनि&nbsp; भौगोलिक विकटता, दक्ष स्वास्थ्यकर्मी र यातायातको असहजताका कारण हरेक वर्ष गर्भवती र नवजात शिशुले अकालमा ज्यान गुमाउने क्रम बढ्दो छ । रासस&nbsp;</p>