खोज

   पर्वत । माघेसंक्रान्तिलाई हाम्रो समाजमा विशेष दिनका रुपमा लिइन्छ । यस दिन खिचडी, तरुल सखरखण्ड–चाकु लगायतका विविध परिकार खाने गरिन्छ । यही दिनलाई  भने पर्वत कुश्माका स्रष्टाहरुले फरक ढंगले सेलिब्रेसन गरे । धौलागिरिका पाँच कवि गणेशकुमार जिसी, ओमप्रसाद घायल, संगीतश्रोता, भरत विवश पौडेल र आरके अदीप्त गिरीलाई प्रगतिशिल लेखक संघ पर्वतले कविता बाचनाको लागि एउटै मञ्चमा उभ्याएको थियो ।

करिब २ सय दर्शकहरुका विच कविहरुले आ–आफ्ना पाँच÷पाँच कविताहरु बाचन गरेका थिए । एउटै मंचबाट फरकफरक विषयका कविताहरु सुन्न पाउँदा दर्शकहरु मख्ख थिए । पाँच सय र दुई सयको टिकट काटेर कविता सुन्न पुगेका दर्शकलाई कविका कविताहरुले मुग्ध पारेको थियो ।

ढाका टोपी र कालो कोटमा उपश्थित कवि आरके अदिप्त गिरी पहिलो कविका रुपमा मञ्च उक्लिए । ‘आमाको दुःख’ शिर्षकको कविताबाट उनले आफ्नो वाचनलाई अगाडी बढाए । उनको यस कविताले आमा शब्दको महिमा र गरिमालाई महत्वका साथ बोलेको थियो । त्यसपछि उनले ‘नभेटिने क्षीतिज’ शिर्षकको कविता पस्के । उनको यस कविताले प्रेमको निराशा, निसारता र भय विषय व्यक्त गरेको थियो । त्यसपछि क्रमशः उनले ‘स्वास्नी मान्छेको उडान’, ‘निरमाया र उसको शहर’ र ‘पराजित यात्रा’ शिर्षकका कविता लगालग सुनाए । वाचित कविताले दर्शकहरुको मन राम्रैसँग जितेको थियो । 

कवि अदीप्त पछिको मञ्च स्रष्टा भरत विवश पौडेलले लिए । उनले ‘जागिरको समिकरण’ शिर्षकको कविताबाट वाचन अगाडि बढाए । यो मेलोमा उनले क्रमशः ‘घण्टाघर र रानीपोखरी’, ‘मेरो देश’, ‘अझँै एउटा कविता लेख्छु’ र ‘परिर्वतन’ शिर्षकका कविता वाचन गरे । राष्ट्रियता, सामाजिक मुल्य र वर्तमानका विविध तिक्तताहरु उनका कविताले बोलेका थिए ।

कवि विवश पछि मञ्चमा संगीतश्रोता उक्लिए । उनले नारीको सामाजिक उपस्थिति र अर्थ बोल्ने ‘महिलाहरु कहाँ छन् ?’ शिर्षकको कविताबाट आफ्नो बाचन श्रृखला अगाडि बढाए ।  उनको दोस्रो कविता थियो ‘हेडसर र बसन्ती संवाद’ । त्यसपछि उनले ‘झोला’, ‘मोदनाथको ठेगना खोज्दै हिँडेका पृथ्वीनारायणका प्रेतहरु’ र ‘सुइ’ शिर्षकका कविता वाचे । उनका कवितामा मानविय मुल्य, दयनीय वर्तमान परिवेश र सामाजिक विभिषीका लगायतका भाव व्यक्त भएका थिए ।

त्यस लगत्तैको पालोमा थिए, कवि ओमप्रसाद घायल । उनले निम्न बर्गका बोली, सामाजिक अन्यया र असमानता लगायतका भावका ‘आमा’, ‘नयाँ नेपाल’, ‘भगवानको अवतार’, ‘सम्पादकलाई ज्ञापन पत्र’ र ‘यात्रा’ कविता प्रस्तुत गरे ।

घायलपछि अन्तिममा कवि गणेशकुमार जिसी मञ्चमा झुल्किए । उनले ‘इच्छा पत्र’, ‘शासकको नाममा’, अग्नियात्रा आदि शिर्षकका कविता वाचन गरे । उनका कवितामा समाजको उत्थान–पतन, आशा–निराशा, मानवीय आकांक्षा, राजनीतिक आडम्वर र छलले निम्त्याएको समय स्थीति जस्ता विषय भावहरु व्यक्त भएका थिए ।

 सिर्जनाको सामाजिक मुल्य स्थापित गर्ने उदेश्यले कार्यक्रमको आयोजना गरिएको प्रलेस अध्यक्ष अर्जुन पौडेल निर्जनले प्रतिक्रिया दिए । ‘यसले यस क्षेत्रको साहित्यिक दायरा फराकिलो हुने र गुणात्मक सिर्जनाहरु जन्मिनेमा म विश्वस्त छु’, उनले भने । धौलागिरि क्षेत्रबाट पनि यस किसिमका कविताहरु लेखिदो रहेछ भन्ने सन्देश प्रवाह होस भन्ने उद्घेश्यले पनि यो कार्यक्रम आयोजना गरिएको उनको मत थियो । 

कार्यक्रममा पाँच कविहरुलाई पोखरा, बाग्लुङ, म्याग्दीबाट आएका स्रष्टाहरुले शुभेच्छाका शब्दहरु कार्यक्रमको विचविचमा बोलेका थिए । उनीहरुको प्रतिक्रिया पनि भिन्न शैली र प्रवृत्तिको यस्तो कार्यक्रमले यस क्षेत्रको साहित्यक गतिविधीमा पनि नयाँ गति र प्रभाव परेको उल्लेख गरे ।

टिकटमा कविता बाचन गरिएको यो कार्यक्रम पर्वतमा नै पहिलो भएको आयोजकको दाबी  छ । कार्यक्रमको अन्तिममा कविहरुलाई आयोजकले टिकटबाट संकलित रकमको खर्च कटाएर पारिश्रमिक दिएको थियो ।