खोज

भारु नोटको मात्रै कारोबार हुने स्वराड क्षेत्र संकटमा

नरी बडु, मंसिर १० बैतडी ।
भारतीय सरकारले एक हजार र पाँच सयका नोटमा लगाएको प्रतिवन्द पछि भारु साट्न सुल्बुलाएका दलाहरुद्वारा श्रमिक ठगिने क्रम बढ्दै गएको छ ।

श्रमको लागि भारतका विभिन्न ठाँउमा रहेका बैतडी, दार्चुला, डडेल्धुरा, बझाङ लगायत जिल्लाका श्रमिहरु फर्कने वेलामा कमाएको आधा रकम भारु साटीँदिएवाफत दलाललाई दिएर आधामात्रै रकम लिएर फर्किरहेका छन् ।

भारतीय दलालहरुले नेपाली श्रमिकले कमाएको भारु नोट साटेवाफत १० देखि ५० प्रतिशत सम्म कमिसन लिने गरेको भारतबाट रोजगारी गरेर घर  फर्किका विरेन्द्र धामिको भनाई छ ।

बैतडी जिल्लाको दुर्गम मानिने तल्लोस्वराड क्षेत्रमा भारु नोटको मात्रै कारोबार हुने भएकाले त्यस क्षेत्रका स्थानीय संकटमा परेका छन् । बैङ्कको पहुँचभन्दा निकै टाढा रहेका स्थानीय भारतमा श्रम गरेर कमाएको पैँसा घरमै थन्क्याउने गर्दछन् ।

अहिले उक्त क्षेत्रका प्रत्ये स्थानीयको घरमा १ लाख देखि ५ लाख रुपयाँ सम्म भारु नोटहरु छन् । “महिनौ सम्म मज्दुरी गरेर संञ्चित गरेको रकम नचल्ने भएपछि के गर्ने आधानै भएपनि चित्त बुझाउछौ” जिल्लाको दुर्गास्थानका करन लुहारले भने ।

सामान्य किनमेलको लागि समेत भारत जाने स्वराड क्षेत्रका स्थानीयले अहिले पालो पैँचो गरेर दैनिक खर्च धानिरहेका छन् । नेपालमा रोजगारी गर्ने बाहेक उक्त क्षेत्रका अरु कसैसंगपनि नेपाली नोट नहुने गरेको स्थानीय गजेन्द्र साउदले बताए ।

बैतडीको झुलाघाट र दार्चुलाको धार्चुला नाकाबाट रोजगारीका लागि भारत जाने युवाहरुले समते अहिले नेपाली रुपयाँको भारु बनाएवाफत २० प्रतिशसत सम्म कमिसन दिने गरेको स्थानीय तारा बडुले बताए ।

भारतबाट पेन्सन खानेहरुलाई भने त्यति मार्का परेको छैन् । “आठ महिना श्रम गरेर ८० हजार भारु लिएर आए तर नेपाल आउने वित्तिकै भारु नचल्ने खबर आयो अब आपल तरेको छ के गर्ने” दार्चुलाको बोहरीगाँउ गाविसका अमल जोशीले भने ।

“भारत सरकारले कालो धन नियन्त्रण गर्छु भन्ने नाममा हामिजस्ता श्रमिकहरुलाई संकटमा पार्यो” उनले दोहोर्याए । बैतडीको दार्चुला र दार्चुलाको धार्चुला नाका भएर भारतका विभिन्न अस्पतालहरुमा उपचारका लागि जाने विरामिहरु समेत दलालको फन्दामा छन् ।

विरामिको उपचार गर्न व्याजमा सापटी मागेर लगेको रमक साट्न फेरी दलाहरुलाई कमिसन दिनुपर्छ बैतडीको दुर्गास्थानका रमेस बडुले भने । नेपाली जनता यति संकटमा पर्दा समेत नेपाल सरकारले कुनै पहल चाल्न नसकेको स्थानीय श्रमिकहरुको गुनासो छ ।

“कि नेपाल सरकारले आफ्नो देशमा भारु नोटको प्रतिवन्ध नै लगाउनु पर्छ कि त यथासिघ्र भारु साट्ने व्यवस्था गरी मोटो कमिसन लिने दलाहरुलाई कारवाही गर्नुपर्छ” स्थानीय सुरेन्द्र भट्टले भने