खोज

दलसिंह गिरी | फागुन २५, कालिकोट | जिल्लाका ग्रामिण भेगमा परम्परागत आडम्बरी संस्कृतिको अवशेष बाकी रहेको एक प्रतिवेदनले देखाएको छ । स्थानीय साझेदार संस्था सामाजिक जागरण तथा विकास प्रतिष्ठान (सादा नेपाल)ले गरेको अवस्था विश्लेषण प्रतिवेदनले यस्तो देखाएको हो । 

प्लान इन्टरनेश्नल नेपालको आर्थिक सहयोगमा रास्कोट नगरपालिकाका ९ वटै वडामा ३० जना भोलेन्टियर खटाएर गरेको बालबालिकाको अवस्था विश्लेषणमा धेरैजसो परम्परागत आडम्बरी संस्कृति रहेको देखाएको छ । 

बालबालिकाको अबस्था विश्लेषणका सूचक तयार पारी गरिएको सर्वेक्षणमा साना बालबालिकालाई अभिभावकले गराउने काम, बालबालिकाको खानपीन, बालबालिका प्रति अभिभावकले गर्ने ब्यवहारमा खासै परिवर्तन नदेखिएको प्रतिवेदनमा देखाइएको छ । 

पछिल्लो चरण अभिभावकहरुमा बालबालिकाहरुलाई अनिवार्य विद्यालय पठाउनु पर्छ भन्ने सचेतना विकास भएपनि बालबालिकालाई घरमा पठनपाठनको ब्यवस्था, समयमै उचित खानपीनको ब्यवस्था र अभिभावकले बालबालिकालाई देखाउने पर्ने ब्यवहारमा खासै सुधार नदेखिएको उल्लेख गरिएको छ । 

यसको प्रमुख कारकतत्व गरिवी, अशिक्षा, बेरोजगार रहेको प्रतिवेदनले देखाएको छ । बालबालिकाको अवस्था विश्लेषण प्रतिवेदन तयार पश्चात नगरपालिकामा रहेका ४२ जना स्थानिय जनप्रतिनिधी, सरोकारवाला, बुद्धिजीवी, नागरिक समाजका अगुवाहरुसंगको एक भेलाको आयोजना गरी उक्त प्रतिवेदन सार्वजनिक गरिएको हो ।

उक्त प्रतिवेदनमा विद्यालय, स्वास्थ्य संस्था, जस्ता सार्वजनिक निकाय तथा संघ–संस्थाहरुमा समेत बालअधिकार मैत्री सुविधा, भौतिक संरचनाको अवस्था  जलबायुपरिबर्तनको प्रभाब, कृषी उत्पादनमा अर्गानिकता लगायतका विविध विषयको अवस्थाबारे चित्रण गरएको छ ।

रास्कोट नगरपालिकाकामा बालबालिका को अवस्था विश्लेषण गरेको सादा नेपालले यथार्थपरक प्रतिवेदन तयार गरी सार्वजनिक गरेको भन्दै नगर प्रमुख काशीचन्द्र बरालले बालबालिकाको सवालमा नगरले प्रस्तुत गर्ने कार्यक्रम तथा कार्यविधि निर्माणमा प्रतिवेदन गाईडलाईन बनेको भन्दै प्रशंसा गरेका छन् । कार्यक्रममा बोल्दै नगर प्रमुख बरालले रास्कोट नगरपालिकामा पहिलो प्राथमिकता भनेको मानब शंसाधनको बिकास भएकाले भोलीको भविश्यका लागि बालबालिकालाई शिक्षा, स्वास्थ्य लगायत आधारभुत आवश्यकता परिपूर्ति हुनेखालको जिबनस्तर बढाउन स्वरोजगार सृजना गर्ने, क्षिक्षामा गुणस्तरीयता ल्याउने स्थानीय स्तरमा जिबन उपयोगी शैक्षिक पाठ्यक्रम र शैक्षिक क्यालेन्डर बनाउन प्रतिवद्धता ब्यक्त गरेका छन् । 

यस्तै उपप्रमुख मिमसरा शाहीले बालबालिकाहरुको नैनिकवान चेतनास्तर विकासका लागि आमा पहिलो आधार भएकाले महिला अथवा आमा लक्षित कार्यक्रम अगाडी बढाउन प्रतिवेदनले बाटो देखाएको भन्दै प्रशंसा गरेकी छन् । प्रतिवेदन सार्वजनिक कार्यक्रममा बोल्दै वडा नं. २ वडा अध्यक्ष दयाराम सिमखाडा वडा नं. ३ अध्यक्ष देउसिंगे कुमाल, वडा नं. ४ का अध्यक्ष बिनोद शाही र वडा नं. ६ का वडा अध्यक्ष टक्क फर्सालले यस प्रतिवेदनको आधारमा स्थानीय स्तरमा कार्यक्रम लैजादा निकै प्रभाबकारी हुने र लक्षित समुदायमा सजिलै पुग्न सकिने बताएका छन् । 

प्रतिवेदन सार्वजनिक गर्दै सादा नेपालका कार्यकारी निर्देशक अशोकनाथ योगीले प्रतिबेदन तयारी प्रक्रिया, बिधि र औजारहरुको बारेमा भबिश्यमा बालबालिका सम्बन्धि कार्यक्रम संचालन गर्न आधार तयार गरेको र रास्कोटको बस्तुस्थितिलाई चित्रण गरेको भन्दै कार्यान्वयनमा सादा नेपालले महत्वपूर्ण भुमिका खेल्ने बताएका छन् ।