मुस्ताङ्ग दुर्घटनाः गाँस खोज्न गएकाहरु लास आए, एकै परिवारका ४ को मृत्यु

<p><b>प्रेम सुनार/असार–२३, गुल्मी ।</b>&nbsp; विहानभरी सडकमा काम गर्दाको थकान सदा झैं खान खाने वेलामा हाँसो ठट्टा गरेर मेटाउँथे&nbsp; पश्चिम नेपालबाट पुर्वी हिमाली जिल्ला मुस्ताङ्गमा काम गर्न पुगेका मजदुरहरु । शुक्रबार दिउँसो करिव १ वजेको समयमा खाना खाँदा पनि उनिहरु विच हाँसो ठट्टा भई रहेको थियो । सदा झै एउटै मेशको अन्तिम रहेछ त्यो खान रमाउँदै खाए उनिहरु&nbsp; ।<br></p><p><img src="http://sajhasabal.com/uploads/posts/e417de0d990ac32d1f65399658eae68f1530950967.jpg" style="width: 869px;"><br></p><p>दाङ्गकी शान्ति थापा उनका श्रीमान गुरुदत्त थापा र नाम खुल्न नसकेकी अन्दाजी वर्ष १७ की उनकी छोरी संगै खान खाँदै घरयासी कुराहरु पनि गर्दै थिए । त्यही वेलामा उनिहरुलाई आफन्तजनको&nbsp; फोन आएर कुराकानी पनि गर्दै थिए । कामदारलाई समयको पावन्दी ।&nbsp; त्यही अन्तिम खान पनि हतार हतार खानु पर्ने र फेरी असिना पसिना हुँदै त्यही ढुङ्गो माटो संग लड्न जानु पर्ने ।</p><p>सवैले एक आपसमा भालकुसरी गर्दै खान&nbsp; खाएर चढे त्यही थोत्रो ट्रिपरमा । एकले अर्कोलाई ट्रिपरमा तान्दै र भेंडा बाख्रा झै कोचिदै उनिहरु&nbsp; काममा फर्किदै थिए । कालिगण्डकी कोरिडोर निर्माण कम्पनी मुस्ताङ्गका सहायक साईड ईञ्चार्ज सिताराम खड्का भन्छन–‘ त्यस कोरिडोरको पुरानो ट्याक हुँदै ति कामदारहरुलाई ट्रिपरमा ल्याईदै थियो । काम गर्ने ठाउँ र त्यो खान खाने मेश करिव ४ किलो मिटरको दुरीमा थियो ।</p><p>त्यही काम गर्ने ठाउँ नजिकै पनि उनिहरुलाई मेश सञ्चालन गर्न सकिन्थ्यो तर दिशा पिशाव गर्ने ठाउँको अभावमा उता मेश सञ्चालन गरिएको थियो । काम गर्ने स्थानमा आई पुग्नु नजिकै पुरानो ट्र्याकबाट तल नयाँ ट्र्याकको घुम्तीबाट एक्कासी ट्रिपर खस्यो । सवै जोडले चिच्चाए । आफु भन्दा पनि आफ्नो आफन्त बचाउन एकले अर्कोलाई समाउँदै झरे करिव ५० मिटर तल । ’</p><h2>आखिर अन्तिम सासमा चाहिने आमा नै</h2><p>खसेकाहरुलाई&nbsp; माथी सडकमा ल्याउँदै राख्न थालियो । गम्भीर घाईतेहरुको&nbsp; कारुणीक अवस्था देख्दा बरु मृत्यु निको महशुस हुन्थ्यो ।&nbsp; कसैको ढुकढुकी मात्रै थियो त कोही मुस्कीलले वोल्न सक्थे&nbsp; &nbsp;। वोल्ने सक्नेहरुको मुखबाट हे…आमा…., हे.. बा….बाक्य फुटिरहेको थियो ।</p><p>दाङ्गको&nbsp; राप्ती गाउँपालिका ९ की ४३ वर्षिया शान्ति थापा र उनका ५० वर्षिय श्रीमान ४०&nbsp; गुरुदत्त थापालाई माथी ल्याएर सडकमा लडाईएको&nbsp; थियो । त्यसको विचमा&nbsp; उनकी&nbsp; छोरी अकला विकला हुँदै र रुँदै फोन गर्दै थिईन । उनकी आमाको पराण पखेरु गइ सकेको थियो ।&nbsp; उनले हारगुहार गर्दै गरेको दृश्य शव हेर्दै आई रहेका एक जना टक्क उभिएर हेरिरहे ।&nbsp; त्यो दृश्य जो कोहीलाई मन थाम्न सकिने अवस्था थिएन ।</p><p>छोरीले आमा..आमा… भन्दा भन्दै र अन्तिम सासमा छोरीलाई आमाले चिन्दा चिन्दै आमाको पराण पखेरु गई सक्यो ।&nbsp; अव उनको&nbsp; अन्तिम आशा भनेका घाईते बाबु थिए । घटना स्थलमा पुगेका उपल्लो मुस्ताङ्ग घमी प्रहरीचौकीका हवल्दार कृष्ण गोपाल पयिार भन्छन–‘ थापाकी छोरी बाबु आमालाई हेलकप्टरमा राख्ने बेला सम्म आमा गुमाए पनि बाबु बाँच्ने आशा राख्दै थिईन ।</p><p>उनले थपे–‘ उनका अरु सन्तान कति थिए र बाँचेकी ति छोरीको नाम के थियो थाह भएन&nbsp; जेहोस उनको उमेर १७ वर्षको अनुमान गर्न सकिन्थ्यो, उनको चित्कारले मन थाप्न गाह्रो थियो ।’</p><p>मृतकका अरु स–साना वालालिकालाई पालमा सुरक्षित राखिएको प्रहरीले जनाएको छ ।&nbsp; कतिपय वालवालिकाहरुलाई त बाबु आमाको मृत्यु भएको थाह छैन । उनिहरु सदा झै के ल्याई दिएर वावु आमा कति वेला आउने हुन भनेर बाटो कुरे बसेका छन ।</p><p>मृतकका आफन्त र काम गर्ने साथीहरुको&nbsp; चिच्चाहटले घटना स्थलमा सन्नाटा छाएको थियो&nbsp; ।&nbsp; दुर्भाग्य बाँच्ने आशा राखिएका ति युवतीका&nbsp; वावुको पनि उपचार्थ लैजाने क्रममा गएराती&nbsp; मृत्यु भयो ।&nbsp; थापा सहित दाङ्गका मजदुरहरुको मृत्यु संख्या ६ पुगेको छ ।</p><p>राप्ती–१ का वालकुमार घर्ति मगर, वडा नम्वर–२ की कविता घर्ति मगर , वडा नम्वर ३ का सुमेर चौथरी, वडा नम्वर–९&nbsp; का थापा दम्पत्ती, राजपुर–१ कमल बुढा सहित सवै जना विकट गाउँ र विपन्न परिवारका थिए । राप्ती गाउँपालिका प्रमुख लुमानन्द सुवेदी संग राती अवेर सम्म सम्पर्क राख्दा दुर्घनामा त्यस गाउँपालिकाका मानिसहरुको मृत्यु भएको यस समाचारदाताले भनेर मात्रै थाह भएको बताउँदै थिए ।</p><p>देशैभरका मानिसलाई थाह हुँदा गाउँपालिका प्रमुख लगायका जनप्रतिनिधीहरुले त चासो राख्नु प¥यो नि ? भनेर ध्यानकृष्ट गराउँदा उनले सवै वडाध्यक्षलाई रातीनै सर्कुलर गरेर अहिले विहान केहि जानकारी दिए ।</p><p>उनले भने– ‘ उनिहरुको घर फोन सम्पर्क समेत नहुने विकट गाउँमा छ । उनिहरु दशै तिहार मानेर त्यस तर्फ काम खोज्न हिडेका रहेछन । उनिहरु&nbsp; वर्षमा एकचोटी दशै तिहार मान्न आउने,&nbsp; अरु समय सधै वाहिर काम खोज्न जाने पाईएको छ । उनिहरुको शव यहि गाउँमा ल्याउने ब्यवस्था मिलाउन आज यहाँबाट केहि जनप्रतिनिधीहरु पठाईदै छ । ’</p><p>उनका अनुसार प्रत्येक वडाका वडाध्यक्ष सहितका जनप्रतिनिधीहरु कसैको फोन नलागे पछि घर घरमा पुग्दै छन् । जिल्ला प्रहरी कार्यालय दाङ्गका प्रमुख डिएसपी रामप्रसाद घर्ति मगर संग सम्पर्क राख्दा उनले मुस्ताङ्गका डिएसपी संग रोल्पा र दाङ्गको शव गृह जिल्ला ल्याउने विषयमा समन्व्य गरिरहेको बताए ।</p><p>दाङ्गका ६ वटा शवहरु मध्ये दुई वटा घटना स्थल नजिकै सुरक्षित रहेको अरु&nbsp; शव जिल्ला अस्पताल मुस्ताङ्गमा&nbsp; रहेको जानकारी दिए । मुस्ताङ्गका प्रहरी प्रमुख डिएसपी महेन्द्र खड्का संग सम्पर्क राख्दा ५ वटा शव जिल्ला अस्पताल मुस्ताङ्गमा रहेको र १५ वटा शव घटना स्थलमा रहेको जानकारी दिए ।</p><p>उनले गम्भीर घाईतेहरुको पोखरास्थि मणिपाल अस्पतालमा उपचार भई रहेको बताए । रोल्पाका प्रहरी प्रमुख डिएसपी ज्ञानेन्द्र फँुयाल संग सम्पर्क राख्दा त्यस जिल्लाका मृतक ९ जनाको शव ल्याउने प्रकृया अगाडी बढाईको र त्यहाँ&nbsp; रोल्पाका ८ जना घाईतको उपचार भई रहेको जानकारी दिए । उनले अत्यन्तै विकट गाउँ भएकोले फोन&nbsp; मार्फत परिवारजनलाई जानकारी गराउन नसकेर प्रहरीलाई गाउँ गाउँमा परिचालन गरिएको बताए ।</p><h2>गासका लागि सधै वास छोड्न बाध्यहरुको कथा&nbsp;&nbsp;</h2><p>गरिवी विरुद्ध हरेक आन्दोलन देखि जनयुद्ध सम्म थुप्रै रोल्पालीहरुले रगतको खोलो बगाए ।&nbsp; विभिन्न राजनैतिक दलहरुले थुप्रै खाले सपना देखाए । तर विपनामा उनिहरु सधै त्यही लेक, त्यही झुपडीमा बस्न बाध्य हुँदै आएका छन । थवाङ्ग गाउँपालिका प्रमुख विरबहादुर घर्ति संग सम्पर्क राख्दा त्यस गाउँपालिका वडा नम्वर ४ र ५ का ६ जनाको त्यस दुर्घटनामा मृत्यु भएको खुलेको बताए । एक जना मौशम रोका मृतकको वडा नम्वर नखुलेको तर वडा नम्वर ४ हो कि भन्ने लागेको उनको ठम्याँई छ ।</p><p>उनका अनुसार थवाङ्ग–४ र ५ रोल्पाको सवै भन्दा विकट थलो हो । सदरमुकामबाट&nbsp; हिडेर एक दिन लाग्ने कम्पु र कुसुवाङ्ग लेक मानव वस्ती भन्नु मात्रै हो ।&nbsp; मानिसलाई चाँहिने न्युनतम आधारभुत कुराहरु छैन भने मानव वस्ती भन्नुको अर्थ छैन&nbsp; ।&nbsp; त्यही अर्थहिन मानव वस्तीमा खेतीपाती खासै हुँदैन परम्परा देखि नै उनिहरुको जिविका उपार्जनको मुख्य श्रोत भने कै भेंडा पालन हो ।</p><p>राज्य पक्षबाट&nbsp; विकासका नाममा मोटरबाट त्यहाँ सम्म खनिए पनि अहिले वर्षायाममा गाडी जान नसकेर सदरमुकामबाट प्रहरी आज विहान हिडेर पुग्दै छ । कसैको फोन लाग्दैन । यहाँ सम्मकी त्यहाँ रहेको&nbsp; उवाँ ईलाका प्रहरी कार्यालयमा समेत फोन सम्पर्क हुन नसकेर मृतकका परिवारजनलाई खवर गर्न मुस्कील परेको छ ।</p><p>थवाङ्ग गाउँपलिका प्रमुख घर्ति भन्छन–‘ हिडेर एक दिन लाग्छ त्यहाँ पुग्न । कसै संग फोन सम्पर्क पनि हुन सक्दैन । अहिले सम्म मृतकका कुनै परिवार सम्पर्कमा आएका छैनन । अत्यन्तै विकट गाउँ हो । त्यहाँका कतिपय परिवार त घरमा ताला नै ठोकेर शहरतिर काम खोज्न जान्छन ।</p><p>वर्षमा एक चोटी दशैं तिहारमा घर आउँछन । हिजो&nbsp; मृत्यु भएका र घाईतेहरु पनि दशैं तिहार मानेर पोखरातिर काम खोज्न हिडेको बुझिएको छ । त्यहाँका वासीन्दाहरु परनिर्भर छन । घरको रोजीरोटी चलाउनका लागि बृद्ध बृद्धा वाहेक हुर्केका जति सवै घर छाड्न बाध्य छन ।</p><p>त्यहाँ आय आर्जनका कार्यक्रम लैजान खोजे पनि कोही भारत छन कोही स्वदेशका&nbsp; विभिन्न शहरमा छन सम्पर्क हुनै सक्दैन, अहिले त १४ घरधुरीका बुढापाकाहरु मत्रै रहेको सुनिन्छ अरुको घरमा ताला मार्दै हिडेको पाईन्छ । ’</p><h2>एकै परिवारका चार जना</h2><p>गाउँपालिका प्रमुख घर्तिका अनुसार मुस्ताङ्ग दुर्घटनामा रोल्पा कुशुवाङ्गका एकै परिवारका चार जनाले ज्यान गुमाएका छन । बृद्ध वावु आमालाई घर छाडेर काम खोज्न हिडेका राष्टे रोका, महेश रोका दाजु भाई हुन । साथमा उनकी अविवाहित वहिनी सिर्जना रोका र विवाहित दिदी जितमाया घर्तिको पनि त्यस दुर्घटनामा एकै साथ मृत्यु भएको छ ।</p><p>थवाङ्ग गाउँपालिका प्रमुख घर्तिले जितमायाका श्रीमान रिशम घर्ति, दिपक पुन, डिलक पुनको अवस्था माया मार्ने खालको पाईएको बताए पनि प्रहरीले उपचार कक्ष मै रहेको बताएको छ ।</p><p>मुस्ताङ्ग जिल्ला प्रहरी कार्यालयका अनुसार घाईतेहरुमा&nbsp; रोल्पाका माथी उल्लेखित बाहेक विमल घर्ति, कुमिर पुन, सुर्यबहादुर बुढा , रिस्चा घर्ति, किशोर पुन&nbsp; रहेका छन । त्यस्तै धादिङ्गका सागर पुन, दाङ्गका च्यामी बुढा मगर, निरज पुन र झापाका दिपेश रायमाझी सहित १२ जना पोखराको मणीपाल अस्पतालमा छन ।</p><p>अहिले सम्म मृत्युको संख्या २० पुगेको छ । ३ जनाको अवस्था चिन्ताजनक छ । दाङ्ग र रोल्पाका मृतकका बृद्ध वावु आमाहरु दशैंमा पैसा लिएर आउँछु, ऋण–धन गरेर चलउँनु भन्थौ नि बाबै….भन्दै–रुँदै छोरा छोरीहरुको शव कुरेर बसेको वडाध्यक्षहरु बताउँ छन् । घटना स्थलमा मुस्ताङ्गका प्रहरी निरीक्षक&nbsp; राजेन्द्र रेग्मी सहितको टोली&nbsp; हिजो दिउँसो देखि&nbsp; अहिले सम्म तैनाथ छन ।</p><p>हेलिप्याडमा रहेका नजिकै रहेका&nbsp; शव र मृतकका वालवालिकाहरु सुरक्षित रहेको रेग्मीप्ले बताए । हिमाली जिल्ला मुस्ताङ्गमा प्रतिकुल मौसम र विकटताका वावजुत पनि त्यहाँको प्रहरी घटना घटे देखि अहिले सम्म प्रत्येक पल सम्पर्कमा&nbsp; रहेको प्रति धेरै पत्रकारहरुले प्रशंसा गरेका छन ।</p>