सरकारी कार्यलय भित्रै छुवाछुतः दलित स्वास्थ्यकर्मी भन्छिन् ‘टिक्नै गाह्रो भयो’

<p>प्रेम सुनार | असार २८, बुटवल | नेपाल सरकारको स्वास्थ्य केन्द्रका स्वास्थ्यकर्मीहरु विच नै छुवाछुत विभेद हुन्छ भने उनिहरुबाट दलित समुदायका विरामीले कस्तो उपचार सेवा पाउँलान&nbsp; ?&nbsp; गुल्मीको एक स्वाथ्य संस्थामा&nbsp; दलित समुदायकी एक स्वास्थ्यर्कीलाई सहकर्मीबट भएको चरम जातिय विवादले यस्ता सवाल उठेको छ ।&nbsp;<br></p><p>अस्लेवा स्वास्थ्य चौकी सत्यवती–१, अस्लेवामा कार्यरत रेखा घिमिरे बिश्वकर्मा&nbsp; समुदायकी&nbsp; स्वास्थ्यकर्मी हुन । उनलाई त्यही कार्यरत अर्की अनमी लक्ष्मी पाण्डेले छुवाछुद विभेद गर्दै आई रहेकी छन ।&nbsp;</p><p>अनमी घिमिरे भन्छिन–‘ ६–७&nbsp; जना स्टाफ छौं ।&nbsp; अरु कसैले विभेद गर्नु हुन्न ।&nbsp; लक्ष्मी म्याडमले मात्रै असाध्धै छुवाछुत विभेद गर्नु हुन्छ । हामी संगै उपचार गर्न पनि हिड्नु पर्छ । गाउँ–समाजमा जाँदा पनि मलाई&nbsp; उहाँले&nbsp; तल्ला जातकी हो भनेर भनि दिनु हुन्छ ।</p><p>अफिसमा काम गर्दा चिया र पानी समेत मैले छोएको खानु हुन्न ।&nbsp; कहिले काँही हामी संगै वसको वेला चिया र पानी कसैले पिउन दियो भने उहाँले पेट दुखेको वाहना पार्नु हुन्छ&nbsp; ।&nbsp; सरकारी स्वास्थ्य संस्थामा नै यस्तो विभद हुन्छ भने समाजका सर्वसाधरणको&nbsp; अवस्था के होला ? उहाँको विभेदले मलाई टिक्नै गाह्रो परेको छ ।’</p><p>यस सम्वन्धमा सत्यवती गाउँपालिका वडा नम्वर १ अस्लेवाका वडाध्यक्ष भिमप्रसाद पाण्डेको ध्यानकृष्ट गराउँदा&nbsp; उनले पनि अनमी घिमिरेवाट त्यस्तो गुनासो आएको बताए । उनले भने–‘ हो त्यस्तो विभेद भएको सुनेपछि आजै म त्यहाँ गएर सम्झाएको छु , आगमी दिनमा त्यस्तो नगर्ने भएका छन । ’</p><h2><b>श्रीमान श्रीमति एकैठाउँ भएपछि मनपरी</b></h2><p>त्यस स्वास्थ्य चाकैका प्रमुख अहेव कृष्णप्रसाद पाण्डे र अनमी&nbsp; पाण्डे श्रीमान श्रीमति हुन । उनिहरुको त्यही स्वास्थ्य चौकी नजिकै पाण्डे मेडिकल क्लिनिक रहेको छ । उनिहरु श्रीमान श्रीमतिले&nbsp; झोलामा औषधी ओसार–पसार र विक्रि वितरण गर्ने गरको आरोप समेत स्थानियले लगाउँदै आएका छन&nbsp; &nbsp;।</p><p>स्वास्थ्य चौकी प्रमुख पाण्डेले भने ति आरोपहरु निराधार भएको दावी गरे । उनले भने–‘ अरु कुरा त सवै निराधार हुन ,&nbsp; &nbsp;छुवाछुत विभेदको सम्वन्धमा आजै वडाध्यक्ष आएर भन्नु भएको छ । छुवाछुत उनले गरे जस्तो त लाग्दैन ।&nbsp; यदि गर्ने गरेको&nbsp; भए आगमी दिनमा त्यस्तो हुने छैन ।’&nbsp; श्रीमति पाण्डे संग भने उनले सम्पर्क गराउन चाहेनन ।</p><p>सरकारी कार्यालय मै छुवाछुत ? यो गम्भीर विषय हो । यस सम्वन्धमा जिल्ला जनस्वास्थ्य प्रमुख उत्तम कोईराला र प्रमुख जिल्ला अधिकारी यदुनाथ पौड्यालको समेत ध्यानकृष्ट गराईको छ ।</p><p>कोईराला र पौड्याल दुवैले सरकारी कर्मचारी विच मै त्यस्तो छुवाछुद विभेदलाई गम्भीर रुपमा लिएर सम्वन्धित&nbsp; स्वास्थ्य चौकी संग कुरा गर्ने प्रतिकृया दिए ।&nbsp; प्रजिअ पौड्यालले त मुद्धा नै हालि दिने चेतावानी दिएका छन । केहि स्थानिय तहमा जनप्रतिनिधी विच पनि छुवाछुत विभेद हुने गरेको पाईएको छ ।</p><p>संगै वसेर चिया पिउँदा कतिपय महोदयलाई तत्काल ग्याँस्टीक र पेट दुखाईले थला पार्ने गर्दछ ।&nbsp; कतिपयले भोली बाबुको श्रद्धा छ आज एकछाकी बसेको छु&nbsp; भन्ने वाहना परेर त्यो चिया नपिउने गरेको दलित समुदायका जनप्रतिनिधीहरुले गुनासो गर्छन ।</p><p>त्यस्तो बेला तत्काल लाग्ने&nbsp; उनिहरुको त्यो ग्याँस्टीक रोग अब कानुनी&nbsp; उपचार बाटै निको पार्नु पर्ने देखिएको छ । वाहिरी रुपमा छुवाछुत , भित्री रुपमा&nbsp; दलित समुदायले राँगा–पाडा काट्दा रातको समयमा लुकाएर ल्याई दिनु मासु भन्दै सुटुक्क पैसा दिने गरेको पनि पाईएको छ ।</p>