खोज

प्रेम सुनार/मङ्सिर १३, गुल्मी । यस हप्ता देखि गुल्मीको प्रशिद्ध भाडगाउँले सुन्तला वजारमा विक्रि गर्न सुरु गरिएको छ । साविकको अर्खले गाविसमा पर्ने हालको रेसुङ्गा नगरपालिकाको भाडगाउँ स्वादिलो सुन्तलाको गाउँका रुपमा सदियौ देखि परिचीत रहेको छ ।

यसर्थ पनि भाडगाउँको सुन्तला वजारमा आयो रे भन्ने सुन्न साथ मानिसहरु तम्घासको चिदिचौरमा आएर किन्दै खाँदै र घाम ताप्दै गर्छन ।

त्यसो त भाडगाउँ भन्न वित्तिकै जिल्लाभरका मानिसहरुले त्यहाँका ठुला दाना भएका सुन्ताल सम्झेर मुख रसाउने गर्दछन् । भाडगाउँमा पहिला पहिला व्यवसायक रुपमा सुन्तला खेती गरिदैनथ्यो । एकादुई परिपारले डोकोमा बोकेर ल्याई तम्घास बजारमा बेच्ने गरे पनि अधिकांसले ब घर आउने मानिसहरु र आफन्तजलाई कोशेलीका रुपमा दिने , पठाउने चलन थियो ।

तर पछिल्लो पिढिले व्यवसायीक रुपमा सुन्तला खेती गर्न थाले पछि त्यहाँको सुन्तलाले अहिले सदरमुकाम तम्घास देखि पाल्पा, वुटवल र भैरहवा सम्मको वजार पाउन थालेको छ । एउटा सानो गाउँ भाडगाउँबाट मात्र वार्षिक सरदर २० लाख सम्मको सुन्तला विक्रि हुने गर्दै आएकोमा अहिले फुल फुल्ने समयमा असिना परेकोले सुन्तला उत्पादनमा भारी गिरावट आएको त्यहाँका कृषिकहरु ताउ छन् ।

व्यवसायीक सुन्तला खेतीमा अगुवाई गर्दै आएका भाडगाउँका युवा कृषक निरज मरासीनीले गर्त वर्ष सम्म आफुले वार्षिक डेढ लाख आम्दानी लिदै आएकोमा यसपाली त्यसको आधा कम अर्थात करिव ६० ÷७० हजार भन्दा बढिको सुन्तला उत्पादन नभएको बताए ।

भाडगाउँका अन्य अगुवा सुन्तला व्यवसायी थम्मन केसी, पदमलाल पाण्डे, शेरजंग वस्नेत ईन्द्रबहादुर बस्नेत , एमबहादुर जिएम लगायतका दर्जनौ कृषकहरुले पनि यसपाली आधा जस्तो सुन्तला उत्पादनमा कमी आएको बताएका छन् । तर फलेका दानाहरु विगतका वर्षमा जस्तै ठुला र रसिला रहेका छन् । भाडगाउँको सुन्तला राणाकाल र पञ्चायतकालमा ठुल्ठुला भाई भारदाहरु हरुकहाँ समेत कोशेलीका रुपमा जाने गरेको थियो ।

प्रति किलो ६० देखि ८० रुपैयाँ सम्म तम्घासको चिदिीचौरमा भाडगाउँको सुन्तला बेच्दै वसी रहेका छन् यहाँका सडक व्यपारीहरु । स्वादिलो सुन्तालको गाउँका रुपमा चिनिने अर्को गाउँ पिपलधारा, हाडहाडे, भनभने र नयाँगाउ , अर्खलेको वालकाटे लगायतका सुन्तलाहरु अझै पाकी नसकेको बताईएको छ ।

यस वर्ष गुल्मीमा सुन्तला उत्पादन वारे जिज्ञाषा राख्दा जिल्ला कृषि विकास कार्यालयका वागवानी विकास तथा सुचना अधिकृत फटकबहादुर थापाले अधिकांस सुन्तला वोटमै रहेकोले एकिन भन्न नसकिने बताए । उनले भने–‘ यस वर्ष असिना परेका कारण सुन्तलाको उत्पादनमा करिव २५ प्रतिशत गिरावट आउने अनुमान गरिएको छ ।

जिल्ला कृषि विकास कार्यालयको विवरण अनुसार गत वर्ष गुल्मीमा २ हजार ७ सय ५० मेट्रिक टन सुन्ताला उत्पादन भएको थियो । त्यसवाट सरदर प्रति किलो ४० का दरल हिसाव गर्दा गर्त वर्ष ११ करोड भन्दा बढिको सुन्तला गुल्मीमा उत्पादन भएको थियो ।